SỢ ÁNH SÁNG

Vinh-Lan

 

 

Cô Tư Kim Anh rất đẹp tuy tuổi đă đi vào ṿng năm mươi, v́ thế mà chữ „cô“ người ta dùng để gọi không bị coi là một sự nịnh bợ quá đáng. Cô Tư chẳng những đẹp mà c̣n hiền lành, ít nói, ít giao thiệp, rất giữ ǵn mỗi khi có dịp tiếp chuyện với bạn hàng xóm đàn ông. H́nh như cô tế nhị muốn tránh sự ghen ghét, nghi ngờ của các bà. Một phụ nữ đứng tuổi mà nhan sắc vẫn c̣n gọi được là mặn mà, lại sống một ḿnh, không chồng con thân quyến, quả là một tiêu điểm hội tụ sự chú ư của người khác phái thuộc nhiều lứa tuổi và cũng là mối đe dọa cho các bà vợ, mỗi khi ông chồng có chuyện phải nói với bà láng giềng không trẻ mà c̣n đủ sức quyến rũ kia.

Cô Tư về ở trong xóm đă mười lăm năm, làm nghề nấu cơm tháng cho người không có phương tiện hay thời gian để tự lo cơm nước một ḿnh. Cô chỉ nấu buổi cơm chiều và lúc nào cũng có chừng mười khách. Họ là công tư chức, sinh viên, công nhân hay nghệ sĩ độc thân. Họ đến ăn khoảng từ sáu tới bảy giờ chiều. Cô Tư chẳng những nấu ăn ngon mà c̣n lo cho khách rất chu đáo.  Tuy nhiên, lúc nào cô cũng giữ một khoảng cách làm cho khách, mặc dù có người lui tới mấy năm trời và mặc dù cô Tư lúc nào cũng có nụ cười điểm trên môi, không ai dám thân mật sỗ sàng với cô cả.

Tâm cũng là khách ăn của cô từ hơn một năm rồi. Với thói quen của họa sĩ thích đi t́m những nét độc đáo đầy cá tính, Tâm có nhận xét về cái đẹp của cô Tư không giống như mọi người. Anh giật ḿnh khi gặp cô lần đầu tiên v́ đôi mắt với cái nh́n rất buồn thảm của cô. „Người có tia mắt này phải có nhiều tâm sự chất chứa trong ḷng!“, anh thầm nghĩ. Rồi đến cái miệng của cô. Nó là một tương phản kỳ thú với đôi mắt. Môi trên với cái lằn trái tim bầu tṛn sắc sảo vuốt nhẹ xuống hai mép mỏng dánh hơi xếch lên ở khóe. Mỗi khi cô Tư cười, dù chỉ cười mỉm, hai khóe môi ấn sâu và nhếch cao, trong lúc cái vành môi cong vồng lên trông nũng nịu như em bé đang phụng phịu đ̣i quà. „Cái miệng này làm đau tim người ta!“ Tâm lại thầm phê phán. Đôi mắt và vành môi của cô Tư Kim Anh quả thật không có tuổi, và tính chất mâu thuẫn của nó đă làm xao động cảm hứng trong ḷng chàng họa sĩ trẻ. Theo thời gian sự xao động đó không c̣n là thuần túy cho nguồn cảm hứng hội họa, mà dần dà Tâm thấy như ḿnh không quên được sự xung khắc sâu sắc của cặp mắt buồn và cái môi làm nũng.

Có một lần Tâm gặp cô Tư ngồi đăm chiêu bên bàn trong góc pḥng. Cô thẫn thờ cầm muỗng quậy đường ly nước chanh. Ngón tay cái và ngón trỏ chạm nhẹ trên cán cây muỗng dài, trong lúc ngón tay út vảnh ra cong cong một cách thật đài các. Tâm kinh ngạc nh́n trân trân cử động của cô Tư. Cái bàn tay này, cái cử chỉ này nó cao sang thanh nhă làm sao! Nó bắt anh phải ṭ ṃ quan sát tiếp người đàn bà trầm lặng mà anh gặp mỗi ngày. Mái tóc trước chải thật sát kết bằng cái bới tóc tṛn, dẹp và to hơn những bới tóc thường có dạng như cái nắm tay của các bà trong xóm, nằm hơi cao giữa đỉnh đầu và ót, để lộ cần cổ dài thon với làn da thật mịn màng. Cái cổ ấy lại càng cao dài hơn v́ cô Tư chỉ mặc áo bà ba cổ ba lai, cái nút đầu tiên không nằm sát cổ như loại áo cổ tṛn mà nằm khoảng một tấc dưới chân cổ, trên hai cái bâu chạy ṿng từ cổ xuống lài lài chấp xéo vào nhau trông như mũi nhọn của trái tim. Tâm thấy có một cái ǵ không tương xứng giữa người đàn bà có dáng dấp thanh tao với cái nghề rất b́nh dân, ở trong một xóm rất b́nh dân này.

Nhà của cô Tư, nhà cô mướn của một người chủ đă dọn ra phố lớn, nằm trên góc của một ngă đường h́nh chữ L. Người trong xóm đồn rằng nhà đó chỉ đem xui xẻo, ai vào ở đều ngồi tù. Đă có hai người mướn nhà lâm vào hoàn cảnh ấy, nên tiền nhà rất hạ và điều kiện cho mướn cũng dễ dàng đi khi cô Tư đến hỏi. Sau khi sắp xếp nhà cửa xong, một hôm cô Tư đem về trồng trước nền nhà, ngay góc đường đi thẳng ra ngơ hẻm, một cây trạng con. Cái hàng rào gỗ chỉ cách nền độ một thước đủ để bảo vệ cây trạng và ngăn cách cái nhà với con đường đất chạy xuyên qua xóm. Cô Tư sống rất yên ổn nên từ đó người ta lại đồn rằng, nhờ cây trạng hộ mạng mà điều không may mắn của những người mướn nhà trước không xâm phạm nổi cô Tư.

Tâm nấn ná ngồi lại bàn với tách cà phê, cố ư đợi mọi người về hết. Cô Tư hơi ngạc nhiên thấy Tâm có vẻ trầm ngâm, tư lự. Cô đến đứng bên cạnh anh, dịu dàng hỏi:

-              Cậu Tâm hôm nay có tâm sự ǵ vậy?

Tâm nh́n cô Tư cười, do dự một chốc, rồi nói:

-              Em muốn hỏi chị một chuyện mà em cứ suy nghĩ hoài, không biết có nên nói ra hay không?

Cô Tư kéo ghế ngồi bên kia bàn ngang mặt Tâm, điềm đạm nói:

-                     Cậu cứ hỏi. Nếu liệu trả lời được tôi sẽ làm vừa ḷng cậu.

Tâm nh́n thẳng vào đôi mắt cô Tư hỏi nhanh:

-                     Chị có vui ḷng ngồi mẫu cho em không?

Gương mặt cô Tư như biến sắc. Cô day đi hướng khác, trả lời cũng thật nhanh, giọng cộc lốc:

-                     Không!

Tâm hơi hốt hoảng khi nghe âm thanh của tiếng „không“ như một sự giận dữ. Nét mặt mất b́nh tĩnh của cô Tư Kim Anh làm cho anh bối rối. Anh lật đật nói:

-                     Em xin lỗi nếu câu hỏi của em làm chị phật ḷng.

Cô Tư ngồi im một hồi lâu như dằn cơn xúc động đột ngột đến đă làm cô mất thăng bằng. Cô liếc nh́n Tâm rồi nói, giọng ôn tồn nhưng buồn hiu:

-                     Cậu không có lỗi chi cả. Chính tôi phải xin lỗi cậu v́ phản ứng của tôi làm cậu giật ḿnh. Tôi....

Cô dần dừ rồi tiếp:

-                     ... đă nghĩ rằng, tôi sẽ không bao giờ ngồi mẫu trở lại.

Tâm ngạc nhiên, dè dặt hỏi:

-                     Thế ra chị đă có lần ngồi mẫu rồi à?

Cô Tư gật đầu, im lặng một chập rồi nói, giọng chua xót:

-                     Ngồi mẫu khỏa thân!

Tâm ngập ngừng:

-                     Cho...họa sĩ...

-                     Không. Cho trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định.

Cô Tư đứng dậy vào bếp rót một ly nước lạnh, đem ra đặt lên bàn, từ từ ngồi xuống ghế. Cô thờ ơ bưng ly nước nhấp một hớp, đăm chiêu nh́n ra sân. Tâm im lặng ngồi đợi. Một lúc lâu cô quay lại. Tâm thoáng đọc chút cảm t́nh của cô với ḿnh trong đôi mắt. Cô Tư bắt đầu kể:

-                     Tôi là người Hậu giang, ba tôi là Quận trưởng. Ba tôi hứa thưởng cái bằng Tú Tài của tôi một tháng nghỉ hè ở Đà Lạt. Thời đó, Đà Lạt là thành phố t́nh tứ thơ mộng của giới trưởng giả mà rất nhiều trai gái ở tỉnh nhỏ chỉ mơ được đến đó nghỉ mát một lần trong đời ḿnh. Trong một buổi tiệc ở nhà bạn trước kỳ thi tôi có dịp làm quen với một người khách của bạn từ Sàig̣n xuống. Anh ấy đẹp trai, bặt thiệp và có tác phong rất lịch sự.

Cô Tư ngừng lại một giây, nhếch mép cười:

-                     Tôi được anh chú ư ngay v́ tôi là con của Quận trưởng và... đẹp! Tôi cũng mến anh, một phần v́ dáng dấp thanh nhă của anh, một phần v́ cách chiều chuộng của anh quá khéo léo. Tôi lén nhà gặp anh ấy hai lần sau đó và chúng tôi yêu nhau. Phần thưởng Tú Tài là dịp may thuận tiện để chúng tôi được hưởng thú yêu đương ở nơi ḿnh mơ tưởng.

Cô Tư Kim Anh lại ngưng nói, uống một ngụm nuớc. Cô  chầm chậm đặt ly xuống bàn, rồi thẫn thờ đưa ngón tay trỏ đi ṿng trên miệng ly. Tâm nh́n vẻ mặt trầm ngâm của cô Tư, nghe có ǵ xao xuyến trong ḷng nhưng cũng làm thinh, kiên nhẫn chờ đợi. Cô Tư thở dài rồi kể tiếp:

-           Một tháng hạnh phúc với t́nh yêu trôi qua, tuy bận bịu  luyến tiếc nhưng số tiền đem theo đă hết, tôi phải sửa soạn trở về nhà.  Buổi trưa trước ngày cuối anh cho hay, chúng tôi được mời đi dự tiệc hè tại biệt thự của một ông Trung Tá trước khi từ biệt Đà Lạt. Anh có vẻ mừng rỡ hănh diện được người có quyền chức mời mọc, làm tôi cũng thấy vui lây. Anh muốn tôi phải chưng diện thật đẹp, thật „đầm“, v́ anh chắc chắn rằng khách dự tiệc không ai thuộc hàng bảo thủ cả. Đúng như dự đoán, khách toàn là những sĩ quan cao cấp và những quan chức trong thành phố. Khách sang trọng như thế mà tư gia của ông Trung Tá lại trang trí quá hực hỡ làm tôi ngượng ngùng sợ sệt, nhưng chẳng bao lâu tôi quen ngay cái quang cảnh ấy v́ khâm phục người yêu quen biết nhiều vị quan trọng ở mọi giới. Tôi được anh dẫn đi giới thiệu với tất cả mọi người. Sự niềm nỡ, săn đón, trầm trồ sắc đẹp tôi của những bậc trưởng giả, chức sắc làm tôi sung sướng nên không ngần ngại ḥa ḿnh ngay vào không khí tưng bừng tiếng nhạc và tràn đầy những rượu cùng thuốc hút. Đến khuya, đột nhiên anh ấy tới th́ thầm bên tai tôi:

-                     Anh có việc phải đi gấp chừng nửa tiếng đồng hồ. Em cứ yên tâm ở đây. Xong việc anh trở lại đón em.

Tôi gật đầu, không bận tâm, không thắc mắc, v́ tôi đang được nhiều người ngưỡng mộ bao quanh. Sau nửa tiếng anh không trở lại. Và người yêu của tôi không bao giờ trở lại với tôi nữa. Anh đă bán tôi từ đêm hôm đó cho một bầy ác thú...

Giọng cô Tư Kim Anh ở mấy câu sau chợt rắn lại, nửa như nghẹn ngào nửa như uất ức. Đôi mắt cô ươn ướt, trong cái nh́n buồn thảm hiện ra nét căm hờn. Tâm cảm thấy bồi hồi, xót xa. Anh muốn nói một lời chia sẻ mà không biết phải nói sao. Anh sợ lời ḿnh sẽ vô nghĩa trước một hoàn cảnh tàn nhẫn như thế. Anh thở dài. Cô Tư như không để ư tới cảm xúc của Tâm, tiếp tục :

-                     Tôi không dám trở về quê nên đành ở lại Đà Lạt làm cái nghề mới học. Ba năm sau tôi mới có ư nghĩ thử trở lại miền Nam. Tôi ghé ở Sàg̣n chớ không về gia đ́nh. Một buổi trưa, ngẫu nhiên tôi gặp và làm quen với họa sĩ Cường trong quán kem Mai Hương. Tôi bảo đùa là đang đi t́m việc làm ở Sàig̣n nên anh sốt sắng hỏi tôi có chịu làm người mẫu hội họa không. Anh có xưỡng vẽ ở Phú Nhuận, nhưng anh đi t́m hộ cho trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định một người mẫu cho khoa vẽ khỏa thân. Nghe anh giải thích về môn này và tầm quan trọng của người làm mẫu, tôi chợt nảy ra ư định t́m cách tự giải thoát ra khỏi cái định mệnh đau thương của ḿnh. Anh Cường dẫn tôi đến trường giới thiệu với ban đại diện sinh viên, rồi tôi được giải thích một số điều kiện. Tôi ngạc nhiên khi thấy sinh viên tuy vui vẻ nhưng rất dè dặt với tôi. Sau đó tôi mới biết những kỷ luật nội bộ gắt gao như cấm chụp ảnh người mẫu trong lúc làm việc, cấm người lạ bước vào pḥng vẽ khỏa thân, cấm tán tỉnh hay nói đùa một cách lẳng lơ, nham nhở có thể đụng chạm tới nhân phẩm người mẫu...Trong lúc ngồi yên không cử động tôi có nhiều dịp quan sát những cái nh́n chăm chú vào thân thể không mảnh vải của tôi, những cái nh́n thật tập trung mà không hề lợn cợn ư nghĩ dơ bẩn tục tằn nào. Những đường cong nổi, những đường cong ch́m trên cơ thể mỹ nhân đă từng được không biết bao là trang sách ḍng chữ viết ra ca tụng cho sự khêu gợi dục t́nh thú tính, không có một tác dụng ǵ cả đối với những thanh niên đang đắm ḿnh trong nghệ thuật này. Họ chỉ đi t́m một phối hợp tuyệt diệu của tạo hóa, một cấu trúc tuyệt hảo của thiên nhiên, để rồi diễn tả sự thâu nhận của nhăn quang con người bằng đường nét và màu sắc. Thỉnh thoảng tôi nghe hơi thở của vài anh điêu khắc thật nhẹ bên vai, nhẹ như đang bị nén, nhẹ như sợ làm vỡ tan cái bong bóng nước hay làm bay đi bụi phấn hương. Họ phải đến thật gần, thật sát người mẫu để cảm, để thấy những dợn sóng mỏng manh trên làn da, những sớ thịt đường gân ẩn kín dưới làn da mà không muốn làm người mẫu giật ḿnh. Chính những giây phút ấy, những giây phút thật im lặng ấy, tôi có không biết bao nhiêu rối loạn trong ḷng. Hơi thở cẩn thận của những người trai trẻ này bắt tôi liên tưởng đến những hơi thở hổn hển, hồng hộc của những xác người đẫm ướt mồ hôi, những đôi mắt trong sáng nh́n tôi là một đối tượng của nghệ thuật làm tôi nhớ đến những đôi mắt cú vọ có cái nh́n như muốn đâm xuyên qua lớp vải hay xé nát cả quần áo tôi để đi t́m những thứ làm sôi sục ḍng máu động t́nh của họ. Gương mặt, cử chỉ, thái độ thanh thản, tinh khiết của đám người - cũng là đàn ông - trước một giai nhân lơa thể đă làm sống lại trong tâm năo tôi cảnh cào cấu, dằn xé của những kẻ mà ngôn ngữ của cơ thể trong trạng thái cuồng mê đă diễn tả rất trung thực bản ngă và bản chất của họ. Tôi cảm nhận một cách dễ dàng tiếng nói của những cử động đă trở thành quen thuộc với tôi. Đó là tiếng nói của nhẫn tâm, hèn nhát, ti tiện, mặc cảm trước vợ nhà, trước chủ sở, trước cấp trên, trước cuộc đời. Họ bỏ tiền ra,  làm người hùng vài phút trên thân xác đàn bà để tự an ủi, tự lừa dối.....

Âm sắc của cô Tư mỗi lúc một gay gắt, cay đắng hơn làm Tâm nghe nhoi nhói trong tim. Anh nói nho nhỏ:

-                     Em rất buồn cho thân phận chị.

Nghe Tâm nói thế cô Tư hỏi lại:

-                     Nhưng mà....cậu Tâm biết tôi buồn nhất là cái ǵ không?

Tâm lắc đầu. Cô Tư cười, nụ cười héo hắt giống như mếu khóc:

-                     Những cảnh bẩn thỉu đó đă xảy ra trong bóng tối, trong ánh đèn mờ ảo. Không ai thấy họ, không ai thấy tôi. Khi bước ra khỏi pḥng, họ chững chạc trong bộ y phục sang trọng của tay chơi, người giàu có hoặc rất đứng đắn của người có chức tước, địa vị. Tôi cũng trang điểm bằng bộ quần áo đắt tiền. Những nhơ nhớp bên trong đă được che đậy kỹ luỡng. C̣n ở trường vẽ, ngồi giữa những người trong sạch, tôi được trang trọng coi là đối tượng trong sạch qua h́nh thức của một sự trần truồng trong sạch nằm ngoài ánh sáng - thật sáng v́ pḥng vẽ cần nhiều ánh sáng cả bốn phía -  không có ngụy trang, tô điểm, trong khi ḿnh tự biết là sự trong sạch đó không hiện hữu ở trong chính ḿnh. Cậu Tâm có hiểu được nỗi buồn của tôi không? Cậu có tưởng tượng được nỗi sợ ánh sáng của tôi như thế nào không?

Tâm có cảm giác như ḿnh có thể khóc được với mấy câu hỏi dồn dập rất áo năo đó. Anh tŕu mến nh́n cô Tư, rồi bằng giọng cảm thông anh nói:

-                     Em nghĩ là em rất hiểu chị.

Cô Tư có vẻ như được nhẹ nhàng đôi chút. Cô tiếp câu chuyện đang kể:

-                     Tôi đă sợ cảnh khỏa thân ngoài ánh sáng đến đổi phải bỏ trốn sau ba ngày ngồi mẫu, bỏ luôn cả tiền thù lao. Tôi trở về Đà Lạt, trở về chốn có bóng tối bảo vệ nhơ bẩn. Nhưng rồi tôi cứ bị ám ảnh măi bởi cái pḥng vẽ, giờ vẽ khỏa thân của trường Cao Đẳng Mỹ Thuật. Nỗi khổ của tôi là tôi không có can đảm trở lại đó. Tôi chịu đựng sự bứt rứt dằn vật đó trong một thời gian dài, rồi cuối cùng tôi quyết định về Sàig̣n t́m anh Cường. Tự nhiên tôi xem anh Cường như vị cứu tinh trong cơn bối rối. Anh để tôi ở tạm nhà anh trong thời gian anh kiếm hỏi giúp tôi chỗ chạy bàn cho một quán bán thức ăn đêm ở Chợ Đũi.

Cô Tư cười, kết luận:

-                     Nhờ vậy mà mấy năm sau tôi có nghề nấu cơm tháng này. Bây giờ cậu hiểu v́ sao tôi nhạy cảm khi nghe hai chữ „ngồi mẫu“ rồi chớ ǵ?

-                     Nhưng mà...em đâu có ư định nhờ chị ngồi mẫu khỏa thân.

Cô Tư giả lả:

-                     Xin cậu đừng buồn v́ phản ứng của tôi. Thôi, tôi c̣n phải dọn dẹp nữa. Cậu ngồi chơi một ḿnh nghe.

-                     Không, em cũng về để chị được yên tĩnh. Em cảm ơn chị đă tin cậy mà kể em nghe cuộc đời đầy nước mắt của chị.

Cô Tư Kim Anh đứng dậy, hơi một chút suy nghĩ:

-                     Có lẽ v́ cậu là họa sĩ. Tôi có cảm tưởng là giữa tôi và giới này có cái ǵ ràng buộc nhau. Ngẫu nhiên hay định mệnh?

Tâm cũng đứng dậy:

-                     Chị Tư à, tuần tới em đi xa một tháng. Khi về em sẽ đến cho chị hay. Chị ở nhà vui nghe!

-                     Tôi cũng chúc cậu như vậy.

 

***

Tâm lững thững bước trên con đường đất dẫn vào xóm. Đến cây bàng trước cửa căn nhà cách cô Tư chừng mười thước Tâm thấy cô đang đứng tựa tay lên hàng rào ngó mông vào khoảng không. Anh dừng lại, núp sau gốc bàng. Chuyện đời của cô Tư Kim Anh đă làm chấn động ḷng anh từ cả tháng nay. Đôi mắt buồn năo nuột của cô phản ảnh mọi ngang trái mà cô đă mang. C̣n cái miệng? Hy vọng nó sẽ cứu đoạn đời c̣n lại của cô. Tâm thầm mong như vậy. Hai cái khóe môi làm gương mặt cô Tư trẻ trung và đáng yêu một cách kỳ lạ. Tâm cứ thấy cái nét đó trước mặt mỗi khi nhớ tới cô Tư, nhưng anh không dám nghĩ xa hơn nữa. Thấy cô Tư tư lự Tâm ngần ngại không biết ḿnh nên đến chào cô hay quay về. Bất ngờ cô Tư xoay người nh́n về hướng anh nên anh đành rời gốc cây bàng. Tâm không vào nhà mà đứng bên ngoài hàng rào để nói chuyện với cô Tư:

-                     Chào chị. Em báo chị hay ngày mai em lại ăn cơm.

Cô Tư mỉm cười:

-                     Cậu Tâm vào nhà chơi không?

-                     Dạ không.

-                     Vậy th́ tôi kể nhanh cậu nghe một chuyện vui trong thời gian cậu đi vắng.

Mắt Tâm sáng lên khi nghe giọng nói của cô Tư tươi hơn thường ngày.

-                     Tuần rồi tôi có việc phải ra chợ Sàig̣n. Tôi ghé quán kem Mai Hương để t́m lại chút dư âm của ngày cũ th́ thật là duyên kỳ ngộ, anh Cường cũng lại đến quán.  Anh cho biết, anh vẫn tới quán thường xuyên như mấy mươi năm trước.  Anh rất mừng biết cuộc sống tôi đă ổn định, rồi anh vui vẻ khoe việc làm của anh. Anh mở cặp đưa tôi xem mấy bản vẽ anh minh họa một chuyện ngụ ngôn dịch từ tiếng nước ngoài cho một nhà in mà anh đă có nhiều hứng thú trong lúc làm việc. Trong một tấm tranh anh chỉ tôi cảnh một đứa bé gầy g̣ âu sầu ngồi dưới gốc cây. Thằng bé hằng hỏi trong giấc mơ và mỗi khi nó ra gốc cây này: “Tại sao tôi cứ đau yếu bịnh hoạn hoài?” Trong tấm tranh khác có một con diều hâu nặng nề bay ngang đứa bé, trong miệng nó ngậm đầy răng. Con diều hâu nh́n thằng bé, thấy gương mặt buồn rầu của nó nên động ḷng. Con chim há mỏ ra làm tất cả răng trong miệng nó rơi cả xuống đất, rồi nhẹ nhàng lượn cánh bay đi. Cái cảnh quái đản khó hiểu đó đă được đứa bé giải đoán rằng, nó phải dứt khoát những cắn rứt dày ṿ tinh thần v́ cơ thể yếu đuối của ḿnh và phải t́m cách cụ thể giải quyết nó. Và nó bắt tay ngay vào việc luyện tập, rồi trở thành một vơ sĩ tăm tiếng… Cậu Tâm à, nỗi cay đắng trong đời đă ray rứt, gậm nhấm ḷng tôi từ bao nhiêu năm nay. Nó làm vết thương càng ngày càng trầm trọng hơn chớ không giúp ích ǵ cho tôi được.  Cái quăng đời ở Đà Lạt đă làm khổ nội tâm tôi nhiều hơn vật chất. Bán thân để nuôi miệng là hoàn cảnh xă hội, nhưng đưa đến t́nh trạng ấy là vấn đề con người.  Đó là những con người bị chế ngự bởi ḷng thâm độc, ư thức tàn phá v́ tâm lư dồn ép, mặc cảm; đó là những con người từng sống chung nhau trong một thế giới riêng chỉ có tham vọng, ham muốn, lừa đảo người, lừa dối ḿnh và hoàn toàn không có t́nh thương. Tôi đă thử muốn thoát ly cuộc đời xấu xa, nhưng bị cản trở v́ cái tâm, cái năo chớ không phải v́ thiếu cơ hội hay khả năng.   Chính tấm chân t́nh của anh Cường đă nâng đỡ, khuyến khích tôi vượt chướng ngại ấy. Bây giờ tôi lại muốn đặt câu hỏi với tôi: tại sao tôi không làm được như con diều hâu, nhả bỏ đi cái bộ phận cắn xé để được nhẹ nhàng? Tại sao tôi không hiểu được như đứa bé, dứt bỏ đi những gậm nhấm để tâm hồn ḿnh được thanh thản?

-                     Em rất mừng nghe những câu hỏi của chị. Em muốn chờ đợi chị trả lời.

Cô Tư cười nhẹ:

-                     Tôi nghĩ là cậu đă đoán ra câu trả lời rồi.

Khi Tâm chào cô và định quay gót th́ cô Tư gọi lại:

-                     Cậu Tâm nè, cậu tính hôm nào bắt đầu vẽ tôi?

Tâm sửng sốt đến không nói nên lời. Anh chỉ biết đứng sựng cười chúm chím, rồi vui sướng chợt nhận ra trong ánh mắt cô Tư một tia nh́n âu yếm…