TÁC GIẢ Bình Nguyên Lộc Bùi Thụy Đào Nguyên Bùi Túy Phượng Cao Thị Hảo Chi Lan Dương Quảng Hàm Đoàn Lê Giang Đoàn Minh Tuấn Hòa Đa Hồ Đinh Hồ Hữu Tường Hồ Khánh Vân Hồ Trường An Hồ Vĩnh Tâm Huỳnh Ái Tông Huỳnh Công Tín Huỳnh Mẫn Chi Huỳnh Mẫn Đạt Huỳnh Ngọc Đáng Huỳnh Phan Anh Lâm văn Bé Lâm Vĩnh Thế Lê Công Lý Lê Mỹ Trung Lê Ngọc Trác Lê Quang Trường Lê Văn Đặng Mai Thảo Minh Nguyệt Nam San Ngô Quang Lý Nguyễn Đông Triều Nguyễn Đức Thiện Nguyễn Huệ Chi Nguyễn Hữu Hiệp Nguyễn Hữu Phước Nguyễn Thị Phưong Thúy Nguyễn Thị Thanh Xuân Nguyễn Văn Ba Nguyễn Văn Châu Nguyễn Văn Hà Nguyễn Văn Hiệu Nguyễn Văn Sâm Nguyễn Văn Trung Nguyễn Vy-Khanh Phan Mạnh Hùng Thụy Khuê Trầm Thanh Tuấn Trần Hòa Bình Trần Kỳ Nam Trần Mạnh Hảo Trần Minh Thương Trần Phỏng Diều Trần Thị Kim Dung Trần Văn Bảng Trần Văn Nam Trần Minh Thương Trần Thị Kim Dung Tú Nhi Trường Ký Tường Vi Vĩnh Phúc Vinh-Lan Võ Kỳ Điền Võ Phiến Võ Phúc Châu Võ Văn Nhơn Vũ Anh Khanh Xuân Phương Trang Nhà VĂN HỌC-BIÊN KHẢO Bình-nguyên Lộc. Bao bố nhìn mặt Mai Thảo. Nhân Cách Bình-nguyên Lộc (1914-1988) Võ Phiến. Bình-nguyên Lộc: Một nhân sĩ trong làng văn Bùi Thụy Đào Nguyên. Giới thiệu "Minh bột di ngư" Minh bột di ngư (hay Minh Bột di ngư thi thảo), có nghĩa: "ông chài còn sót lại ở đất Minh Bột" hoặc: "con cá còn sót lại của biển Bột", là một thi phẩm bằng chữ Hán của Mạc Thiên Tứ, gồm một bài phú hơn trăm câu và 32 bài thơ Đường luật. Tất cả đều mượn thắng cảnh Lư Khê ở Hà tiên (Kiên Giang, Việt Nam) để làm đề tài sáng tác. Bùi Túy Phượng. Nhân vật trong truyện ngắn Nam Bộ đầu thế kỷ XX Chi Lan. Từ câu hát "Ví dầu" Cao Thị Hảo. Những mầm mống đầu tiên của văn xuôi quốc ngữ Việt Nam qua những mẩu tin trên "Gia Định Báo" Dương Quảng Hàm. Chữ Nôm và công việc khảo cứu cổ văn Việt Nam (Lê Văn Đặng chuyển ngữ) (Extrait du bulletin général de l'nstruction publique. No. 7, Mars 1942 - pp. 227-286: Le Chữ Nôm ou écriture demotique, son importance dans l'étude de l'ancienne litérature annamite) Đoàn Lê Giang. Văn Học Quốc Ngữ Nam Bộ Từ Cuối TK 19 Đến 1945: Thành Tựu Và Triển Vọng Nghiên Cứu Trong khoảng hơn nửa thế kỷ từ khi hình thành cho đến 1945, vùng văn học này đã có một đời sống rất sôi nổi với hàng trăm cây bút và hàng mấy trăm tác phẩm, cuốn hút hàng triệu độc giả, và đã để lại những vết son không phai mờ trong ký ức của nhiều người, nhất là những người lớn tuổi ở Nam Bộ. Nhưng từ sau 1945 văn học quốc ngữ Nam Bộ có một thời khá dài bị giới nghiên cứu phê bình quên lãng, ít được ai nhắc tới, hoặc chỉ được biết tới với vài ba gương mặt nổi bật: Trương Vĩnh Ký, Huỳnh Tịnh Của, Hồ Biểu Chánh ... Đoàn Minh Tuấn. Người con gái hay chữ phương đông Hòa Đa. Vài cảm nghĩ về tình tự dân tộc: Miền Nam và ca dao Hồ Đinh. Vũ Anh Khanh: Nhà văn đầu tiên chống lại cộng sản Việt Nam Hồ Hữu Tường, chính trị gia, nhà văn, nhà báo Hồ Hữu Tường, chính trị gia, nhà văn, nhà báo và là một nhân vật kỳ lạ, sống 70 năm trong thế kỷ XX, trải nhiều vòng tù tội dưới tất cả các chính quyền: thực dân, quốc gia và cộng sản. Tác phẩm của ông phản ảnh tính chất nổi loạn trong con người, một con người vừa trào lộng, vừa bi đát, suốt đời đi tìm phương cách giải phóng dân tộc ra khỏi mọi hình thức quản trị giáo điều: từ bị trị đến hủ tục, từ độc tôn đến độc tài, nhưng cũng suốt đời "thất bại" trong việc "chống lại định mệnh", cho đến phút chót vẫn muốn "cưỡng lại số trời" mà không được... [Thụy Khuê. Hồ Hữu Tường (1910-1980)] Hồ Khánh Vân. Ý Thức Nữ Quyền Và Sự Phát Triển Bước Đầu Của Văn Học Nữ Nam Bộ Trong Tiến Trình Hiện Đại Hoá Văn Học Dân Tộc Đầu Thế Kỷ XX Hồ Trường An. Tuyển tập văn học biên khảo Hồ Vĩnh Tâm. Về một bài ca dao Nam Bộ Huỳnh Ái Tông. Văn học Miền Nam Văn học Miền Nam được trình bày trong quyển sách này, bao gồm từ khi Miền Nam đã hoàn tất cuộc Nam tiến, cho đến khi có cuộc di cư năm 1954, gần một triệu người Miền Bắc vào Nam, chẳng những con người di cư mà nền văn hóa đất nghìn năm văn vật cũng theo đó vào Nam. Miền Nam có sắc thái mới về đời sống, văn hóa làm biến đổi nền văn chương bản địa. Cho nên nội dung sách này, chỉ trình bày Văn học Miền Nam đến năm 1954 mà thôi. (Nguồn: http://www.ahvinhnghiem.org) Huỳnh Công Tín. Tuyển Tập Biên Khảo Huỳnh Mẫn Chi. Học Lạc, nhà thơ trào phúng đất Nam Bộ Nếu nhắc đến những nhà thơ trào phúng trứ danh phương Bắc như Tú Xương, Yên Đổ… thì Học Lạc chính là nhà thơ trào phúng cùng thời, nổi tiếng ở vùng đất phương Nam. Dù tác phẩm của Học Lạc để lại không nhiều, nhưng tên tuổi của ông luôn gắn liền với những dòng thơ châm biếm bọn cường hào, đả kích hội tề, lên án những kẻ làm tay sai cho giặc… Thơ của Học Lạc thường gắn bó mật thiết với tình hình xã hội trong thời kỳ đầu thế kỷ XIX, thời kỳ mà đất nước đang bị nạn ngoại xâm, trước sự bất lực và suy đốn của triều đình nhà Nguyễn. Hiện nay ở thành phố HCM và thành phố Mỹ Tho đều có đường phố mang tên ông. Huỳnh Mẫn Đạt (1807-1882): Thân thế và sự nghiệp Huỳnh Ngọc Đáng. Bài thơ của Trịnh Hoài Đức vịnh phong cảnh cù lao Rùa Huỳnh Phan Anh. Ghi nhận về Hồ Biểu Chánh Lâm Vĩnh Thế. Lục Tỉnh Tân Văn: Một Trong Những Tờ Báo Sống Lâu Nhứt Của Nam Kỳ Trước Năm 1945 Cùng với các tờ báo Gia Định Báo (1865-1910), Nhật Trình Nam Kỳ (1883 - ?), Phan Yên Báo (1898-1899), Thông Loại Khóa Trình (1988-1889), Nông Cổ Mín Đàm (1901-1924), Nhật Báo Tỉnh (1905-?), tờ Lục Tỉnh Tân Văn là một trong những tờ báo đầu tiên xuất bản tại Nam Kỳ và viết bằng chữ Quốc ngữ. Bài viết nầy cố gắng ghi lại một phần nào lịch sử phát triển và đóng góp của tờ Lục Tỉnh Tân Văn trong gia tài văn hóa của vùng đất Nam Kỳ Lục Tỉnh trước năm 1945... Ngược hẳn với truyền thống chung của văn hóa Việt Nam là truyền từ Bắc vào Nam, báo chí Việt Nam lại từ Nam truyền ra Bắc. Lịch sử báo chí Việt Nam đã khởi sự từ đất Nam Kỳ Lục Tỉnh; những tờ báo Việt ngữ đầu tiên của nước ta đều ra đời tại Miền Nam, trước những tờ báo đầu tiên ở Miền Bắc độ khoảng 20 năm. Hiện tượng nầy có nhiều nguyên nhân do lịch sử đem lại. [Lâm Vĩnh Thế. Lục Tỉnh Tân Văn...] Lê Công Lý. Mỹ Tho qua ca dao Lê Mỹ Trung. Đọc lại các đoạn thơ trong truyện Lục Vân Tiên bị bỏ qua Lê Mỹ Trung. Bài Thơ Kiều Nguyệt Nga từ tạ Lục Vân Tiên Lê Mỹ Trung. Đọc lại truyện Lục Vân Tiên: Trả lại những gì của Nguyễn Đình Chiểu Lê Ngọc Trác. Vũ Anh Khanh: Một bài thơ sống mãi với đời Lê Quang Trường. Bước đầu tìm hiểu thơ đi sứ của Trịnh Hoài Đức Lê Văn Đặng. Ca Dao Miền Nam (I-Phong Dao, II-Câu Thai Câu Đố) Lê Văn Đặng. Ca Dao Miền Nam (III-Phụ lục: Ca dao miền Nam Sau ngày nước mất nhà tan) Tuy tựa đề CA DAO MIỀN NAM, nhưng nội dung có nhiều chỗ khó phân biệt HUẾ SAIGON HANOI. Hơn nữa CA DAO được lưu truyền từ Nam chí Bắc, từ Bắc vào Nam. Các đợt tập kết từ Nam ra Bắc, cuộc di cư ồ ạt tiến về Nam đã hoà đồng chỗ sai biệt trong ngôn ngữ nước ta. Ca Dao cũng thể hiện được điều nầy. Miền Nam chạy dài từ Bến Hải đến Cà Mau: Rừng U Minh có tiếng muỗi nhiều, Sông Bến Hải tiêu điều nước non.... Minh Nguyệt. Vùng đất Nam Bộ trong văn chương Sơn Nam ... Nếu ai đã từng đọc qua những tác phẩm của bậc lão thành nhà văn Sơn Nam, chúng ta phải công nhận rằng, trong những câu chuyện kể về núi rừng U Minh, đầy những câu chuyện bàng bạc và thắm đượm tình người. Những áng văn của ông, kể qua về những mẫu đối thoại vụn vặt, tuy trà dư tửu lậu về chuyện đời của những người dân Nam Bộ nói lên tâm hồn mộc mạc đơn sơ, nhưng đầy gắn bó, không rõ rệt trên bề mặt nhưng vẫn ẩn tàng một tình người sâu sắc trong trái tim của con người Nam Bộ... Nam San. Cát Bủn Đường Giồng Ngô Quang Lý. Nguyễn Đình Chiểu thi sĩ Nguyễn Đông Triều. Một số vấn đề về văn bản, kết cấu và nội dung truyện nôm Lâm Sanh Tân Thơ Nguyễn Đức Thiện. Những khúc dân ca đậm nét Tây Ninh Nguyễn Huệ Chi. Thử tìm vài đặc điêm của văn xuôi tự sự quốc ngữ Nam bộ trong bước khởi đầu ... Nếu tính theo thống kê, số lượng tiểu thuyết gia và số lượng tác phẩm xuất hiện ở miền Nam trong 30 năm đầu thế kỷ XX đáng cho ta phải kính nể, trong khi so với miền Bắc thuở bấy giờ tác giả chỉ mới đếm trên đầu ngón tay và tác phẩm giỏi lắm cũng gấp đôi số ấy là cùng. Nhưng thành tựu của văn chương lại có quy luật riêng của nó mà sự định lượng chưa hẳn đã là tiêu chí hàng đầu. Bởi thế, việc thiết thực nhất có lẽ vẫn là chỉ ra cho được những đặc điểm có tính quy luật của nền văn chương ấy trong chặng đường phôi thai của văn học quốc ngữ Việt Nam mà không với tinh thần tranh thắng rằng đây là thành tựu của Nam hay của Bắc ... Nguyễn Hữu Hiệp. Cách nói Nguyễn Hữu Hiệp. Hát lý và những điệu lý dễ thương của Nam bộ Nguyễn Hữu Hiệp. Nói thơ, Thơ rơi: Những thể loại văn học độc đáo của Nam Bộ Nguyễn Hữu Phước. Tuyển tập biên khảo về ca dao Nguyễn Khuê. Phác thảo quá trình hình thành tiểu thuyết văn xuôi quốc ngữ ở Nam Kỳ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX Nguyễn Ngọc Chỉ. Một Nhà Thi sĩ Trứ Danh Nước Ta Cụ Nguyễn Đình Chiểu làm truyện “Lục Vân Tiên” (1825-1885) Nguyễn Quyết Thắng. Nhà cổ ngoạn Vương Hồng Sển và các tác phẩm của ông ... Nhà cổ ngoạn, nhà văn Vương Hổng Sển (1902-1996) có bút hiệu Văn Đường, Đạt Cổ Trai. Theo từ và cách phát âm Hán-Việt, chữ (âm) Sển đọc là Thạnh, nhưng khi khai sinh, người viết nghe đọc âm Thạnh (giọng Phước Kiến) nên viết trong giấy khai sinh là Sển, Vương Hồng Sển. Nguyên quán tỉnh Phước Kiến (Trung Quốc), đến đời tổ phụ sang cư ngụ tại làng Khánh Hưng, tổng Nhiêu Khánh, tỉnh Nguyệt Giang (sau đổi là Sốc Trăng), sinh ngày 27 tháng 9 năm Nhâm Dần âm lịch (1902), nhưng trong giấy khai sinh ghi ngày 4-1-1904 (Giáp Thìn) tại làng Xoài Cả Nả (tên Khmer), tức làng Đại Tâm, tỉnh Sốc Trăng ngày nay. Ông là người có 3 dòng máu trong người: Việt, Hoa, Miên ở Sốc Trăng (cha Hoa-Việt, mẹ Miên) ... Nguyễn Thị Kim Ánh. Lịch sử khai phá Bình Dương qua dân ca, thơ ca dân gian làng Tương Bình Hiệp Nguyễn Thị Phương Thúy. Mảng Văn Học Trên Báo "Sống" Nguyễn Thị Thanh Xuân. Chữ quốc ngữ, báo chí, công chúng và văn học Nam Bộ đầu thế kỷ XX Nguyễn Thị Thu Trang. Con Người Và Văn Hóa Nam Bộ Trong Truyện Ngắn Của Bình Nguyên Lộc ... Bình-nguyên Lộc sinh ra, lớn lên và sống gần như trọn đời tại vùng Đồng Nai-Sài Gòn. Ông lấy tên đất làm bút danh cho mình, viết cuốn tiểu thuyết đầu tiên đặt tên là Phù Sa, tập truyện đầu tiên tên Hương gió Đồng Nai, lập nhà xuất bản Bến Nghé..., và toàn bộ những tác phẩm của ông đã lý giải cho quan điểm sáng tác rất nhất quán là hướng về quê hương, hướng về cội nguồn! Thổ ngơi, mùi vị, cuộc sống, nếp sinh hoạt của vùng đồng bằng sông Đồng Nai, sông Cửu Long... là đề tài, là nguồn cảm hứng dường như không bao giờ cạn cho những trang viết của Bình-nguyên Lộc. Ông từng nói: "Văn tôi bắt nguồn từ những cảnh đẹp với quê hương và xuất phát từ lòng nhớ nhung tha thiết của tôi với nó..." Nguyễn Thị Trúc Bạch. Đuốc Nhà Nam và cuộc trưng cầu tiểu thuyết (1931-1932) Nguyễn Thị Trúc Bạch. Đặng Thúc Liêng và những đóng góp đối với báo chí, văn học Quốc Ngữ Nam Bộ Nguyễn Thiện Thụ. Lục Vân Tiên và những kinh nghiệm vào đời ... Lục Vân Tiên là biểu tượng con người trong cuộc đời. Sinh ra trên cõi đời, một số người hạnh phúc, nhưng một số người lại gặp bất hạnh. Lục Vân Tiên là cuộc đời của những người bất hạnh này. Nhìn chung, cuộc đời con người có thể chia ba giai đoạn: thuở thiếu thời, trung niên và tuổi già. Cuộc đời Lục Vân Tiên cũng vậy. Ta có thể chia ba thời kỳ: vào trường, vào đời và chung cuộc ... Nguyễn Văn Ba. Ca Dao, Dân Ca Kinh Xáng, Cửu Long Nguyễn Văn Châu. Nguyễn Đình Chiểu Nhân Cách Của Một Nhà Văn Hóa Lớn Nguyễn Văn Châu. Trương Vĩnh Ký Con Mgười Của Đất Cù Lao Và Sự Nghiệp Văn Hoá Nguyễn Văn Hà. Nguyễn Chánh Sắc Trong Hành Trình Văn Xuôi Quốc Ngữ Nam Bộ Đầu TK XX Nhìn lại bước đi và thành tựu của văn học Quốc ngữ Nam Bộ từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, quả thật khó ai quên được Nguyễn Chánh Sắt. Ông là một trong những cây bút văn xuôi tiêu biểu nhất hồi đó, có đóng góp đáng kể vào việc nối liền hai bờ văn học cổ điển và văn học hiện đại ở Việt Nam.... Nguyễn Văn Hiệu. Ý thức văn hóa trong dịch thuật văn chương ở Việt Nam từ cuối thế kỷ XIX đến 1945 Nguyễn Văn Hiệu. Văn chương quốc ngữ Nam Bộ cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 nhìn từ quá trình xã hội hóa chữ quốc ngữ Điểm qua những tên tuổi của nền văn học Quốc ngữ ở Nam Bộ cuối thế kỷ XIX như Trương Vĩnh Ký (1837 – 1898), Huỳnh Tịnh Của (1830 – 1907), Trương Minh Ký (1855 – 1900), Nguyễn Trọng Quản (1865 – 1911), chúng tôi nhận thấy ở họ có một điểm chung: trong các công trình sưu tầm, dịch thuật, sáng tác tiêu biểu của mình, các cây bút này đều nêu rõ mục đích góp phần phổ biến chữ Quốc ngữ (Latin) ... Nguyễn Văn Quan. Tưởng Niệm Nhà Giáo, Nhà Văn Trúc Giang (5/12/16 - 30/9/90), Nghĩ về ''Cánh Đồng'' ở Nam bộ đã bị lãng quên Trước đây, ở trường Đại học Văn khoa Saigon, khi giảng về những tác phẩm văn học ở Nam bộ, Giáo Sư Thanh Lãng có nhắc nhở với các sinh viên: ''Nếu các anh chị muốn tìm hiểu về phong tục ở miền Nam, thì không gì bằng đọc quyển Cánh Đồng của nhà văn Trúc Giang''... Nguyễn Văn Sâm. Tuyển tập văn học biên khảo Nguyễn Văn Trang. Vài Nét Tâm Lý Và Triết Lý Trong Truyện Thơ "Chàng Nhái" ... Về mặt tâm lý học, các nhân vật trong thơ “Chàng Nhái” chỉ ra cho ta thấy sự khác biệt giữa nhân cách và tánh tình. Nhân cách, từ nguyên của tiếng La-tinh là “PERSONA”, là cái mặt nạ. Khi ta tức giận những kẻ âm mưu phản trắc, những kẻ miệng ngọt như mía lùi mà lòng lang dạ thú, thường nói: “Để tao lột mặt nạ nó ra”. Vậy, trong đời sống, con người có thể mang nhiều mặt nạ khác nhau tuỳ theo tình huống thích nghi (adaptation) hoặc thích ứng (accommodation). Theo Piaget, thích nghi và thích ứng là hai hành vi cơ bản để tồn tại của con người ... Nguyễn Văn Trung. Lục Châu Học Mục đích công trình biên soạn này là từ việc trình bày một số tác phẩm văn hóa của một thời kỳ, tìm hiểu nếp sống của con người ở vùng đất mới. Chúng tôi đánh mốc thời kỳ này bằng hai biến cố chính trị tiêu biểu không có ý nghĩa rõ rệt về văn hóa: 1865, lúc Pháp mới chiếm Nam Kỳ, cho xuất bản "Gia định báo" và 1930, năm thành lập Đảng Cộng sản. Chúng tôi cũng giới hạn việc trình bày sinh hoạt, văn hóa thời kỳ này vào những tác phẩm văn xuôi bằng quốc ngữ thuộc văn chương, sử ký và báo chí. Trong văn chương chỉ nói chuyện văn truyện, tiểu thuyết lịch sử, tạm gác các thể văn khác: tuồng, thơ, văn học dân gian. Chúng tôi chia công trình biên soạn này thành hai giai đoạn: Giai đoạn I: Góp phần phục hồi một mảng văn học bị bỏ quên, bỏ qua. Giai đoạn II: Lục Châu Học ... (Nguyễn Văn Trung. Lục Châu Học: Lời nói đầu) Nguyễn Vy-Khanh. Tuyển Tập Văn Học Biên Khảo Phan Mạnh Hùng. Tiểu thuyết Nam Bộ đầu thế kỷ XX viết về lịch sử Thăng Long – Hà Nội Phan Mạnh Hùng. Kiều Thanh Quế - Nhà nghiên cứu văn học Phan Mạnh Hùng. Tiểu Thuyết Lịch Sử - Một Khuynh Hướng Nổi Bật Trong Văn Xuôi Quốc Ngữ Nam Bộ Đầu TK XX ... Văn học [Việt Nam] đang dò dẫm tìm lối đi trước những ảnh hưởng mạnh mẽ của nền văn học Phương Tây, đặc biệt là văn học Pháp, và một nền văn học không mấy xa lạ là văn học Trung Quốc. Song song với sự đổ vỡ của nền văn học cũ về nội dung, hình thức, thể loại, văn tự, là sự hình thành một quan niệm văn học mới. Tuyên ngôn của nền văn học mới, một chừng mực nào đó được phát biểu trong lời tựa cuốn tiểu thuyết viết bằng chữ quốc ngữ đầu tiên xuất hiện ở Nam Kỳ, Truyện thầy Lazarô Phiền, đã nói lên quan niệm nghệ thuật mới mẻ ... Phan Tấn Tài. Qua và Bậu trong văn thơ Miền Nam “Qua”, “bậu” là đại từ xưng hô của lứa đôi đặc trưng của miền Trung và nhất là Nam Việt Nam. Cho dù ngày nay hai từ ngữ này không còn được thông dụng trong dân chúng miền Nam: từ “bậu” hầu như tuyệt đối không dùng nữa và từ “qua” còn được sử dụng một cách giới hạn. Nhưng trong thơ văn hai từ ngữ này vẫn còn được dùng và không giới hạn chỉ ở các văn thi sĩ vùng Đồng Nai - Cửu Long. “Qua” và “bậu” trong văn thơ được dùng với nghĩa rất thân mật ... Phan Thanh Đào. Truyện Nôm cổ in đầu thế kỷ XX được phát hiện ở Bình Dương Sơn Nam. Nhận xét về ca dao Hậu Giang Sương Nguyệt Anh: Nhà thơ và là chủ bút Nữ Giới Chung, tờ báo đầu tiên của phụ nữ được xuất bản tại Sài Gòn năm 1918 Thanh Việt Thanh. Bình Nguyên Lộc, nhà văn có hơn 1001 truyện ngắn Thu Hoài. Đồ Chiểu với thi sĩ Tàu Thuần Phong. Giữa Đồng Tháp Mười (Tiểu thuyết) Thuần Phong. Thảo luận và thi tập về Cao Bá Quát và Cao Bá Nhạ Thụy Khuê. Không gian sông nước trong truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư Thụy Khuê. Bình Nguyên Lộc, đất nước và con người Thụy Khuê. 'Ai Làm Được’ của Hồ Biểu Chánh, Tiểu Thuyết Hiện Thực Đầu Tiên Của Việt Nam Hồ Biểu Chánh bỏ hết những dư thừa trong lời nói, chỉ giữ lại những gì cốt yếu. Ông mô tả những chi tiết mà các tác giả trước ông không chú ý tới. Nói cách khác, Hồ Biểu Chánh mô tả một khung cảnh hiện thực, một con người hiện thực đang đứng trước mắt ta, người ấy ăn mặc như thế nào, nói năng ra làm sao. Trong khi các tác giả trước chỉ đưa ra một hình bóng từ chương qua lời văn biền ngẫu, kiểu «tuổi mới trăng tròn», «hình dung yểu điệu », «bá mị thiên kiều» ... Hồ Biểu Chánh là người đã khai sinh ra tiểu thuyết hiện thực ở Việt nam... Thụy Khuê. Ngọn Cỏ Gió Đùa của Hồ Biểu Chánh Trà Thị Lam Vân. Nghệ Thuật Kết Cấu Trong Tiểu Thuyết Hồ Biểu Chánh Kết cấu là cách tổ chức, sắp xếp liên kết các nhân vật, sự kiện, các cảm xúc, các yếu tố trong tác phẩm thành một chỉnh thể nghệ thuật thống nhất theo ý đồ nghệ thuật và đặc trưng nghệ thuật nhằm làm cho tác phẩm đạt giá trị nghệ thuật cao nhất.       Xét kết cấu trong các mối quan hệ chỉnh thể của tác phẩm, thường được chia thành hai cấp độ: kết cấu trần thuật và kết cấu hình tượng ... Trầm Thanh Tuấn. Về Một Cây Bút Mở Đường Cho Thể Loại Truyện Ngắn Ở Nam Bộ Trần Hòa Bình. Những "kỳ biến" trong làng báo đầu thế kỷ 20 Trần Kiều Nam. Vài nét về hò đối đáp ở Nam Bộ xưa Trần Mạnh Hảo. Sơn Nam - Dề Lục Bình Nam bộ Trần Minh Thương. Những mẩu chuyện dân gian thể loại đặc biệt của văn học dân gian miệt Cửu Long Giang Trần Minh Thương. Theo dấu chân chúa Nguyễn Ánh qua các giai thoại dân gian miệt Cửu Long Trần Minh Thương. Thể loại văn bia và các bài bia tạc công đức Thoại Ngọc Hầu Trần Minh Thương. Cách nói của người miền Tây Nam Bộ qua ca dao Trần Minh Thương. Cây cầu trong đời sống người Tây Nam Bộ Trần Phỏng Diều. Phương ngữ Nam Bộ trong ca dao về tình yêu Phương ngữ Nam Bộ là một dạng từ ngữ địa phương của vùng đất Nam Bộ. Nó thể hiện cách nói, cách sử dụng từ ngữ, kiểu phát âm riêng của con người Nam Bộ. Phương ngữ Nam Bộ còn là nơi chứa đựng các yếu tố văn hóa, phong tục tập quán, sinh hoạt xã hội của con người và vùng đất Nam Bộ. Tìm hiểu phương ngữ Nam Bộ được thể hiện qua ca dao Nam Bộ là một cách nhằm khẳng định thêm tính độc đáo, sắc sảo, phong phú và đa dạng của con người Nam Bộ xưa trong việc sử dụng lời ăn tiếng nói của mình ... Trần Thi Kim Dung. Đội ngũ trí thức nho học ở Nam Bộ qua các thi xã (TK 18-19) Trần Văn Bảng. Henry Marcel Trần Văn Nam. Ca Dao Nam Bộ - Ca Dao Của Vùng Đất Mới ... Lịch sử đã chứng minh những con người tiên phong đi khai phá đất mới ở phương nam đã bám đất bằng tất cả sức mạnh của đôi bàn tay, của ý chí vươn tới, của năng lực tổ chức, của tình đoàn kết chung lưng đấu cật. Ca dao Nam bộ đã ghi lại những hình ảnh cụ thể:       -Chiều chiều ông Ngữ thả câu       Sấu lôi ông Ngữ cắm đầu xuống sông ... Trần Văn Nam. Ký sự phim ảnh và địa sử trong văn chương (Phần 3: Nam Kỳ Lục Tỉnh) Trần Văn Nam. Cách thức địa hình bằng phẳng trong tác phẩm của Sơn Nam Trần Văn Nam. Đi tìm lối viết tiểu thuyết qua cuốn Đò Dọc của Bình Nguyên Lộc Trường Ký. Vài cảm nhận về tính nhân văn trong truyện Nôm cổ Lưu Hương Diễn Nghĩa Bảo Quyển (1) Tú Nhi. Trương Minh Ký Tường Vi. Một đời người, một đời văn [Nguyễn Tử Quang] ... "Dân tộc mình từ ngàn xưa đã có nền tảng văn hóa truyền thống, sức mạnh quá khứ đó cho phép chúng ta tin tưởng vào sức đề kháng của hiện tại và sự phát triển của tương lai”. Bởi vậy, ông [Nguyễn Tử Quang] hay nói vui về những khảo luận của mình: “Tôi đã “gói” quá khứ - hiện tại - tương lai vào một câu chuyện”. Quả thật, qua mấy trăm khảo luận của ông, người đọc được bằng chuyện quá khứ, rồi chợt giật mình vì câu chuyện đó để lại nhiều bài học đáng suy ngẫm về cách sống, cách giao tế giữa người và người ở có giá trị vĩnh cửu ... Vinh-Lan. Những nắm-níu của quê-hương trong “Cuống Rún Chưa Lìa” Vinh-Lan. Nhân Tính Và Nhân Phẩm Trong "Ký Thác" ... Quan sát nhân vật Bình-nguyên Lộc, độc giả đôi khi có cảm tưởng như đứng trước một khu vườn thiên nhiên có đủ cả mọi loại bông hoa từ màu sắc rực rở đến mộc mạc, từ hương thơm ngào ngạt đến mùi hăng hắc khó ngửi, từ loại vừa nở đã tả tơi vì một cơn gió nhẹ đến thứ mặc cho màu úa nhụy phai vẫn bám trên cành. Và cả những bông hoa nhỏ xíu mọc hoang dại nhưng mạnh mẽ bên lề đường đất lẫn lộn với dấu cỏ bị dẫm nát bằng hằng bao vết chân vô tình đi qua. Cá tính của nhân vật Bình-nguyên Lộc cũng đa dạng đa diện như thế ... Vĩnh Phúc. Dân ca Nam bộ qua báo chí hậu bán TK 20 Võ Kỳ Điền. Vài nhận xét thế giới văn chương Hồ Trường An Võ Phúc Châu. Truyện thơ Lục Vân Tiên – sự tiếp biến ba tư tưởng Nho, Phật, Đạo Võ Văn Nhơn. Nhà văn hóa Đông Hồ Võ Văn Nhơn. Nguyễn Trọng Quản và Hồ Biểu Chánh Hồ Biểu Chánh, nhà văn có thể xem như là Balzac của Nam Bộ, trong hồi ký Đời của tôi về văn nghệ đã cho rằng có ba tác phẩm ảnh hưởng nhiều đến việc chuyển hướng sáng tác của ông. Đó là Truyện thầy Lazarô Phiền của Nguyễn Trọng Quản, Hoàng Tố Anh hàm oan của Trần Thiên Trung (tức Gilbert Trần Chánh Chiếu) và Phan Yên ngoại sử của Trương Duy Toản(1). Với các tư liệu đã được công bố, Truyện thầy Lazarô Phiền của Nguyễn Trọng Quản được viết năm 1887 có thể được xem là tác phẩm đầu tiên của nền văn xuôi Việt Nam hiện đại ... Võ Văn Nhơn. Lê Hoằng Mưu, nhà văn của những thử nghiệm táo bạo đầu thế kỷ 20 Lê Hoằng Mưu bắt đầu sự nghiệp văn học của mình bằng những truyện dịch. Khác với các tác giả khác như Nguyễn Chánh Sắt,... Lê Hoằng Mưu không dịch truyện Tàu mà chọn dịch các tác phẩm của Tây phương. Ông từng tâm sự trên Nông Cổ Mín Đàm: “Tôi học văn Pháp có lấn hơn văn Tàu, nên tôi viết theo cách văn Pháp nhiều hơn ... Võ Văn Nhơn. Bước Đầu Khảo Sát Tư Liệu Và Đánh Giá Tiểu Thuyết Lê Hoằng Mưu Lê Hoằng Mưu sinh năm 1879 tại làng An Hội, tổng Bảo Hựu, hạt Bến Tre (nay thuộc tỉnhBến Tre) trong một gia đình nông dân khá giả. Ông có các bút hiệu là Mộng Huê Lầu (ghép mẫu tự của Lê Hoằng Mưu), Cao Hiển Vinh. Ông còn ký là Le Fantaisiste, Hoằng Mưu. Theo Nguyễn Liên Phong, tác giả Điếu cổ hạ kim thi tập, Lê Hoằng Mưu có “hình trạng nho nhã, trung người, tánh nết thông minh thiệp liệp, có khoa ngôn ngữ” ... Vũ Anh Khanh Và Bài Thơ Hận Tha La (Không rõ tác giả) VTC. Nhà văn Trang Thế Hy và thơ triết luận về thân phận con người, cuộc đời Xuân Phương. Me Sài Gòn