MÓN NGON TRÊN BƯỚC DI TẢN

Chương Một

VEN SÔNG BÌNH MINH, TỪ NĂM 1978

Hồ Trường An

Tân qua Pháp vào ngày 15 tháng 5 dương lịch năm 1976. Đó là vào giữa mùa xuân, lá cây hãy còn tươi non. Hoa anh đào chưa rụng nhiều. Hoa mẫu đơn trong bồn và hoa trà mi trong các vuông sân đang thịnh phóng. Những khu phố đông đúc hay những khu phố thưa thớt nhà cửa đều tràn ngập hoa trồng trên bao lơn như hoa hải đường, hoa phong lữ thảo, hoa dã yên thảo, hoa hồng phấn trang (impatience) với các màu trắng, vàng, hường, đỏ, tía, tím...

Tới Pháp, Tân ở trại tiếp cư Sarcelles chỉ có một ngày rồi bị đưa về thành phố Mulhouse, phía Đông Bắc nước Pháp, thuộc vùng Alsace, gần biên thùy Pháp & Thụy-sĩ. Trại tạm cư của chàng có cái tên Foyer du Soleil (Tổ Ấm Mặt Trời). Mỗi người có một căn phòng riêng, nhưng cứ 3 gia có một căn bếp chung, phòng tắm với 8 ngăn, cầu tiêu với 4 cái. Đêm đêm, mọi người ưa xúm lại nhà bếp chung để uống trà, hoặc cụng ly vui thú chén chú chú anh.

Mùa xuân năm 1976 trôi qua. Tân ghi tên học nghề đặt hệ thống nước máy và sửa sang dụng cụ nước máy tại Trung Tâm Huấn Nghệ ở tỉnh Romilly-sur-Seine, cách Paris 130 cây số. May mắn thay, khi ra trường, Tân được làm việc cho chi ngánh hảng Proxiserve ở tỉnh Troyes. Thành phố Troyes thuộc vào bực trung, cách Kinh Đô Ánh Sáng Paris 170 cây số, thuộc vùng Champagne nước Pháp. Tân mướn căn appartment ở gần trai tạm cư mà người Pháp gọi là Foyer Sonacotra, tên trại là Michelet, cách trung ttâm thành phố chừng một cây số, nhưng không ném về khu ngoại ô. Thuở đó, tỉnh Troyes chỉ có hai tiệm ăn và một tiệm thực phẩm Việt Nam, một tiệm thực phẩm Tàu. Tân có thể dọn một mâm cơm với những món phổ thông nhưng biến cải đôi chút như mì hay hủ tíu xào, bún riêu, bún bò Huế, cà ri gà, bò kho, bánh cuốn, thịt kho, canh chua tôm nấu với cải bắp, mắm ruốc xào sả ớt, chả giò, giò lụa bằng vài thực phẩm cần thiết như bún, mì khô, hủ tíu khô, mộc nhĩ, tôm khô, tôm đông lạnh... Ngoài ra còn có vài loại trà, tương hột, chao đỏ, bún, miến, đậu xanh, rau húng, rau ngò, rau om, ngò gai, hành lá... Thực phẩm quá thiếu thốn. Làm sao làm món bánh cuốn thuần túy trong khi các kiều bào thiếu cái nồi đất để đun nước nóng có căng tấm vải để tráng bánh ? Thậm chí, kiếm mua một cái vá để múc bột và trải bột trên tấm vải căng cũng khó khăn thay !

Năm 1978, vết thương vong quốc hãy còn tươi rói. Trên vai người lưu vong hãy còn đè gánh nặng của dĩ vãng đau buồn. Họ có nhiều chuyện để kể cho nhau nghe : chuyện chiến tranh giữa Pháp và Việt Minh, cuộc nội chiến Quốc Cộng, chuyện sóng gió trong từng chặng khủng hoảng chính trị ở Miền Nam Việt Nam trong hai thời kỳ Đệ Nhất và Đệ Nhị Cộng Hòa. Và rồi những món trân cam giai nhục trên đất nước, những món ăn quốc túy quốc hồn vẫn có nhiều cơ hội xen vào những câu chuyện hàn huyên kia. Những món ăn đó há không là những thứ xúc tác làm cho tình hoài hương thêm xôn xao nổi dậy trong tâm tư họ, há không làm cho nỗi cảm hoài của người kể lẫn người nghe thêm phần sắc đậm hay sao? Kiều bào lúc bấy giờ mang tâm trạng lẫn hoàn cảnh của những cây trồng từ chậu này dời sang chỗ đất trống khác, rễ chưa bén đất mới thì làm sao mạnh cành tươi lá được?

Tân thường lui tới thăm anh Lê Công Đức vốn là bạn thân khi cả hai còn ở Sài Gòn. Anh Đức và vợ con ở tầng lầu 3 trong trại tạm cư Michelet chung với gia đình bà cụ Ách Bào và gia đình chú Bảy Xuân Hoàng. Anh vốn Tây lai, qua Pháp bằng diện con lai. Anh chọn Troyes để định cư vì bố ruột của anh vốn là cựu chiến binh Lê dương đã từng tham chiến trong cuộc chiến tranh Đông Dương giữa Pháp và Việt Minh. Ông ta ở tỉnh Bar-sur-Aube cũng trong vùng Champagne, gần tỉnh Troyes. Ông ta tên Fabrice Martin, góa vợ mà không tục huyền. Hai đứa con gái ông ta thiên cư về vùng khác. Giờ đãy gặp lại đứa con rơi, ông ta mừng mừng tủi tủi. Anh Đức nói tiếng Tây không được trôi chảy, nhưng cha con cũng có thể tâm tình ê hề thắm thiết. Qua anh, ông ta có thêm nàng dâu và hai đứa cháu nội gái song sinh được 10 tuổi, xinh như hai cô ngọc nữ. Chị Mỹ Nga, vợ anh chỉ có duyên thôi, chớ không được đẹp lắm. Ở trong Foyer, chị ưa mặc áo bà ba bằng vải phin trắng, quần mỹ a đen . Khi ra ngoài chị mới mặc Âu phục để tránh những con mắt dòm ngó ngạc nhiên của dân bổn xứ. Chị gọi bố chồng bằng cái tên ''ông tía chồng Cây Súng FM'' trong khi đó chị gọi bố ghẻ của chồng hiện còn kẹt ở là ''ông nội sắp nhỏ''. Chị khoe :

-- ''Ông tía chồng Cây Súng FM'' của tui biết ăn canh chua nè, cá kho nè,

biết ăn bánh ướt chan nước mắm giấm ớt nè. Ổng còn thích mắm và rau nữa, bà con à. Quỷ ơi, mỗi khi ăn bì cuốn hay ăn chả giò xong, ổng kê miệng húp rồn rột nước mắm còn lại trong chén.

Cô Mai Phấn cười :

-- Tui mà thấy Tây Đầm còn trẻ chưa từng qua xứ mình mà biết ăn các món

Việt Nam là tui có cảm tình rồi. Mấy ông Tây lão , mấy mụ đầm già đã từng ăn dầm nằm dề ở xứ mình thì tui chỉ cảm tình sơ sơ vậy thôi. Còn mấy ả đầm trẻ thì tui cũng chỉ có cảm tình phơn phớt sương sương, chẳng có sâu đậm gì lắm đâu. Riêng thằng tài xế Daniel Laporte trẻ trung bô trai kia, mỗi khi thấy nó nhai chóc chách khô mực chấm tương ớt rồi nốc rượu rhum Négrita thì chèn ơi, sao mà tui thương nó quá, thương một cách bồi hồi, rồi sụt sôi, lai láng, trái tim tui như bánh tráng nhúng nước mềm xèo !

Hai chị em Mai Phương và Mai Phấn qua bên Pháp không theo quốc tịch Pháp, không theo diện con lai hay diện vượt biên. Số là ông nội họ là ông Ách (adjudant / thượng sĩ) Nguyễn văn Bào trước kia đi lính Khố Xanh trong quân đội Pháp, đã tử thương trong cuộc chạm súng với Việt Minh trong trận Láng Le (Tân An). Dù vậy, bà cháu họ vẫn giữ kỹ các bộ quân phục, giấy tờ và những kỷ vật lưu niệm của ông ta. Vào năm 1977, tức là sau ngày miền Nam thất thủ hơn 2 năm, chánh phủ Pháp ban lệnh cho phép những nhân vật đã từng cộng tác với chánh phủ Thuộc Địa Pháp ở xứ Nam Kỳ Quốc được định cư bên Pháp. Vậy là bà Ách Bào nhở thằng cháu mình vốn là dân có ăn học lo giấy tờ dùm bà để bà cùng hai cô cháu nội gái của mình được qua Pháp để tị nạn... kinh tế. Năm đó bà đã 70 ngoài. Từ năm 1948 cho tới ngày Miền Nam Việt Nam thất thủ, bà ngồi chiên chả giò và bánh khoai lang dưới mái quán cóc gần Cầu Lộ tỉnh Vĩnh Long ; tính ra cũng đã gần nửa thế kỷ rồi. Vậy mà nhà nước Xã Hội Chủ Nghĩa đành hanh, tới quán bà làm khó làm dễ, rúngg ép bà phải dẹp quán để đi Kinh Tế Mới . Lý do sao mà đơn giản và vô cùng nghiệt ngã ! Đứa con trai của bà vốn thuộc ngụy quân, đã chết trong chuyến tải vũ khí ra trận Suối Dứa (Dầu Tiếng) dĩ nhiên là có tội với Cách Mạng. Con dâu của bà làm công cho nhà thầu cơm nước tại Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung há không là tay sai Mỹ Ngụy trong lúc toàn dân Miền Nam nổi dậy chống Đế Quốc Mẽo hay sao ?

Dù sao đi nữa, công việc chạy giấy tờ rồi cũng trót lọt. Vậy là bà cụ Ách Bào cùng hai cô cháu nội là Mai Phương và Mai Phấn qua Pháp. Mai Phương vì bóng sắc lu mờ, mãi 25 tuổi chưa có trự đực rựa nào gấm ghé. Cô chị Mai Phấn lại có dung nhan sáng sủa hơn chị nên có nhiều trai tráng xà quần theo nên cô ta tha hồ mà gáy lảnh lót, mặc sức mà đía dóc điếc đít inh tai. Lúc đó trong vòng kiều bào gặp nạn trai thừa gái thiếu. Mai Phương lúc đầu còn bị ám ảnh bởi viễn ảnh lỡ thời nên thấy em mình ưa đùa trăng cợt bóng với mấy tên Á-rạp (người Việt mình gọi là Rệp) và bọn Tây tà nên đem lời giáo huấn ra hò hét ỏm tỏi để răn đe cô em lẳng lơ theo thói Thị Mầu của mình. Về sau, cô cũng được một vài đàn ông kiều bào xun xoe, rồi có thằng Tây làm kiểm soát viên cho siêu thị Prisunic đề nghị cưới cô ta làm vợ. Từ đó, cô lên tinh thần vi vút thấy rõ. Tên Pháp nầy ngoài 30, coi cũng khôi ngô, bị con tình nương chung sống với hắn gần 10 năm trời vụt thay dạ đổi lòng, thừa lúc hắn đi nghĩ hè, dọn hết đồ đạc trong nhà để về tổ uyên ương mới mà y thị dự định sống công khai với tên bồ mới. Không hiểu tên Pháp Henri Dairo kia cảm lăn cảm lóc Mai Phương ở điểm nào mà lộ vẻ si tình thấy rõ. Từ đó cô không còn tỏ ra cay cú, gương mặt hết quạu quọ, dung quang rực rỡ lồ lộ hẳn lên. Vả lại, cô có thân vóc đẹp mà không biết dùng quần áo may khéo và có màu tươi vui để khai thác cái ưu điểm của mình nên bấy lâu nay cô đành chịu thiệt thòi với cô em kiêu căng xảnh xẹ của mình. May mà có thím Bảy Xuân Hoàng chỉ vẽ cô ta cách phục sức trang điểm nên cô ta trội hẳn lên về phương diện sắc vóc. Đây là lúc Mai Phương có cơ hội qua mặt cô em xạo đía từ bấy lâu nay ưa lên mặt kiêu căng với cô. Bây giờ cô xinh cô lịch, cô lại còn có sẵn tài bếp núc nên cô em hết dám lên nước nữa.

Nhưng mà, tuy có gở mặc cảm lỡ thời như gở miếng thuốc dán hiệu Con Rắn đã đấp lên vết thương cương mủ, nhưng từ thuở mới lớn, Mai Phương trót tôn thở các chàng chiến binh bô trai như Huy Cường, Trần Quang, Minh Trường Sơn trong phim ''Xin Nhận Nơi Này Làm Quê Hương'' nên cô không tỏ ra mấy sốt sằng đón nhận mối si tình chàng Henri Dairo kia. Bà Ách Bào cũng tỏ ra dị ứng với tên dị chủng tình nguyện làm cháu nội rể của mình. Trong khi đó, Mai Phấn rủa thầm Tạo Hóa lá lay không cho mình được cái phước to tát như cô chị thích tình yêu nội hóa kia. Đã vậy, Mai Phương còn trổi giọng chọc quê em mình. Một buổi xế hôm nọ, mấy bà, mấy thím, mấy mợ cùng Mai Phấn xúm xít ăn trái chua lè chua lét như trái táo và trái nho hoang dại chấm muối ớt hay chấm nước mắm đường hoặc chấm nước mắm ruốc giã tỏi ớt thì Mai Phương từ trong buồng xẹt ra, líu lo lảnh lót, véo von tưng bừng :

-- Bà nội cùng mấy chị coi con nầy mặc chiếc tailleur xám, đeo ngọc trai

thế nào ? Mấy anh kiều bào ở khu Point du Jour nói tui đẹp giống con đào cô đào Thanh Thanh Hoa trong phim ''Vợ và Tình''. Còn thằng Hen ri Dairo đổ hô rằng tui cao sang đài các giống bà vợ cố Tổng Thống Kennedy. Cặp ngọc trai cẩn trên đôi bông tai mà tui đeo là do thằng Henri mua tặng -- (cô liếc qua con em kiêu căng hợm hĩnh của mình) -- Đây là hột thiệt 100%. đó đa quý vị. Nhưng mà dẫu là hột giả đi nữa, nhưng một khi được con nầy đeo vào thì chúng đẹp gấp ngàn lần hột thiệt -- (cô cười ruồi với Mai Phấn) -- Thằng Dairo nói vậy đó bà con à !

Mai Phấn nguýt :

-- Quần áo, nữ trang nào có phước ba đời mới được chị diện để đi chơi với

thằng râu rìa lông ngực, rậm râu sâu mắt Henri Dairo. Chị khỏi cần sủa ầm ĩ để khỏi điếc tai điếc đít thiên hạ !

Riêng Tân, chàng si tình Mai Phấn âm ỉ mà không biết thố lộ cùng ai. Mai Phấn đang thích hương xa hoa lạ thì hình bóng chàng làm sao luồn lách vào trái tim phức tạp của cô được? Mai Phấn lại chê Tân truớc mặt các mụ ngồi lê đôi mách trong Foyer :

-- Chèn ơi, cái anh chàng Tân kia có cái mặt lạt nhách như cơm nguội. Từ

rày bà con mình phải kêu ảnh là Tân Cơm Nguội cho ảnh nhột chơi !

Chị Mỹ Nga làm luật sư cho kẻ vắng mặt :

-- Mầy đừng chê ý chê eo nó mà giảm phước đi. Nó coi cũng ra gì... với các

đấng nam nhi khắp chốn núi sông! Mà gặp cơm nguội thì mầy vốn khéo tay, có thể rang lại với tôm khô, lạp xưởng, trứng gà cũng thành cơm chiên dương châu nóng hổi, bù thổi bù ăn.

Mai Phương bảo :

-- Ngoại em dặn em chiều nay nên nấu cơm thiệt nhiều, để sáng mai ngoại

làm cơm dương châu đãi anh Tân và thằng Henri Dairo đó.

Thím Bảy Xuân Hoàng có máu ghen nồng nàn. Mai Phấn ưa õng ẹo với đàn ông con trai làm thím ngứa mắt. Chồng thím là con lai có ba dòng máu : máu da đen , máu da trắng và máu da vàng. Ông cha chồng chị là dân Antillais da đen lai da trắng, mẹ chồng thím là dân Pháp lai dân da vàng mũi tẹt Việt Nam. Bởi đó, chú Bảy Xuân Hoàng là dân hợp chủng có nước da cà phê sữa lợt, tức là sữa nhiều cà phê ít. Tóc chú quăn ôm sát da đầu. Nhưng môi chú tươi, lại có màu hường như san hô ; mũi chú dọc dừa trông rất bắt mắt đói với mấy ả đầm làm việc trong Foyer Sonacotra Michelet. Cho nên, tụi nó xà quần theo chú, làm thím tức tối lắm. Chú lại tự đắc, ra vẻ nịnh đầm làm thím càng ngày càng bị lửa hận nướng gan, đốt ruột, luộc tim. Cho nên, thím tìm việc trả thù. Một hôm nọ, anh Lê Công Đức đi xin việc làm ở hảng xe hơi Peugeot. Trước khi đi, anh diện bộ Âu phục com-lê màu xanh đậm. Khi đi ngang qua phòng ăn chung, anh ghé vào chào các bà các ông đang xúm xít ăn lòng bò chấm mắm nêm và nhậu bia hộp. Thím Bảy Xuân Hoàng ré lên :

-- Chèn ơi, anh Hai Đức mặc màu xanh đậm coi bảnh trai quá xá quà xa !

Còn cái thứ đờn ông da tối hù như đêm 30 mà dến thứ màu này thì càng làm da đen như phết dầu hắc, đẹp đẽ gì đâu ? --( thím liếc xéo qua chiếc áo sơ-mi đỏ của chồng ) -- Xời ơi, thứ da đen mà ham tô lục chuốc hồng mà không sợ thiên quở ! -- ( thím vừa háy chồng vừa trề môi )-- Tui không hiểu tại sau mấy con đầm xà quần cái thứ nhà quê da đen như cứt dê, mặt đen như cứt chuột làm y ta tưởng mình bảnh trai, ai ai cũng ngó hoài mà không chán ? -- ( thím nguýt chồng thêm một cái nữa ) -- Kỳ cục quá mà !

Chú Bảy Xuân Hoàng cười hề hề, mặt vẫn vui vẻ vì chú thừa biết tánh ghen của vợ. Chú không để bụng hiềm thù vợ. Nhưng gặp dịp tốt là chú cố tình chọc vợ ghen điêu ghen đứng, ghen khổ khen sở chơi. Thế rồi một hôm nọ, vào dịp mấy trự ở từng lầu 3 trong đó gồm có vợ chồng chú Bảy Xuân Hoàng, vợ chồng anh Lê Công Đức, Tân cùng hai cô Mai Phấn & Mai Phương, lại có thêm tên tài xế Daniel Laporte xúm nhau chơi domino, chơi mạc chược. Tới gần nửa đêm, đa số đều đói bụng, Mai Phấn đề nghị dọn bữa ăn khuya theo kiểu dã chiến. Daniel kiếu từ ra về. Nhà hắn ở khu Chartreux. Mai Phấn có vẻ không vui. Cô luộc mì Ý thứ nhỏ cọng nhứt. Xong, cô đem mớ thịt mà cô ram hồi chiều để cùng các bà nội trợ xắt sợi để làm bì. Không có quai da, cô ngâm miến trong nước lạnh, rồi cắt cụt mỗi sợi miến chừng nửa lóng ngón tay. Xong, cô trộn thịt ram xắt sợi kia với miến cắt ngắn và với thính mà cô đã rang gạo và dùng máy xay cà phê cà nhuyễn như phấn bột để dành sẵn. Khi làm nước mắm, không có dưa kiệu thì cô dùng dưa chuột ngâm giấm xắt chỉ, điểm thêm cà-rốt cũng xắt chỉ. Không có giá sống, cô dùng dưa leo xắt sợi. Món chánh như vậy thì quá tươm tất lắm rồi Nhưng thím Bảy Xuân Hoàng đem đòn chả lụa ra xắt lát mỏng, chị Mỹ Nga đem dăm bông và ba-tê gan bày ra dĩa; như vậy là có thêm hai món giáo đầu. Bia chai, bia hộp, coca, nước cam, nước chanh bày ra. Cả bọn xúm lại tấn công bữa tiệc khuya. Chú Bảy chọc vợ :

-- Xa quê rồi tui mới biết tài khéo của phụ nữ xứ mình. Họ làm món quốc

túy quốc hồn ngon thần quỉ khóc, sấu độc nhe nanh, dầu không có vật liệu gì ráo trọi ! -- (chú hóm hỉnh nheo mắt với vợ) -- Nếu không có vật liệu thuần túy thì các bà phải nghĩ ra vật liệu nào có thể thay thế, chớ có lý đâu cứ nấu nướng hoài mấy món phổ thông, ăn riết phát ngán tới cổ -- ( chú lại nheo mắt nhìn vợ, lại cười ngạo nghễ) -- Má nó nghĩ sao đây ? Cứ nã món canh, món mặn, món xào hoài thì coi bộ... chậm tiến rồi đa.

Thím Bảy Xuân Hoàng gầm rống vang rân :

-- Tui vụng về khê thúi trong việc bếp núc. Tui quen chém to kho mặn.

Tui quen chặt khúc nấu nhừ. Vậy mà sao hồi đó, thằng ôn hoàng dịch lệ vật nào đó cứ theo ve vãn cầu lụy tui để thỉnh tui về làm vợ cho bằng được. Ai vậy kià ? Ai cà chớn, cà... ông giặc vậy kià ? Hồi còn ở quê nhà, tui cậy có chị Hai Bảnh nấu bếp ngon nên tui giao việc bếp núc cho chỉ để tui ra ngoài làm áp-phe kiếm tiền thêm. Bây giờ tui bó gối ngồi đây, trí óc rối bời, làm sao học làm bánh làm trái, làm gái làm mụ như các bà nội trợ khác ? Anh muốn ăn ngon thì ly dị tui đi để kiếm mấy con lành con lủng khác... cho gọn !

Mai Phấn đang buồn bực vì tên Pháp tặc Daniel yêu quí của cô bỏ ra về ngang xương nên cô đổ quạu, khạc ra một tràng hung hăng :

-- Vợ chồng mấy người quen thói móc lò, móc họng, móc mang với nhau.

Giờ đây mấy người bày chuyện cà khịa với nhau làm bữa ăn mất vui. Vậy mà coi được hay sao chớ ?

Mai Phương can gián :

-- Xin can anh Bảy chị Bảy. Anh chị không nên giỡn nhột nhau rồi cãi vả

trước thập mục sở thị. Xin mọi người khoan trở về buồng riêng. Để em pha trà ngon, dọn bánh ngọt ra thưởng thức rồi nghe anh Tân hát nhạc ca tụng lính chiến!

Trước cái nhìn van vỉ của Tân, Mai Phấn ôn tồn:

-- Phải đa. Anh Tân hát cho bà con ở đây và tụi em nghe chơi.

Tân về phòng riêng lấy cây Tây-ban cầm ra đệm giọng hát của mình. Chàng hát những ca khúc mà Chế Linh thường trình bày trên sân khấu Đại nhạc hội, trên vô tuyến truyền thanh lẫn truyền hình ở Sài Gòn, trong các băng nhạc. Chàng nhái theo giọng Chế Linh hay rùng rợn, hay tuyệt vời tuyệt hảo, cầu có lon có gáo mời hứng hết nước mẳt các cô Marie Sến mỏng tim mềm dạ! Khi hát bản ''Đêm Nguyện Cầu'' của Anh Bằng, chàng tét giọng nửa trống nửa mái ở chỗ nầy, nửa đực nửa cái ở chỗ nọ; rồi chàng khạc mửa, hò hét, thán oán, làm đủ trò não nùng, oằn oại. Cách hát của chàng pha đủ mắm muối, tương chao, khi thì tiếng hát tươi xanh như rau đậu mới hái, khi thì vàng tái ủ ê như cà cải phơi khô, đủ cách huê dạng, đủ kiểu bay bướm. Mọi người nín thở theo dõi cách trình diễn thập phần hấp dẫn của chàng. Mai Phấn không còn nghe chơi nữa mà cô nghe thiệt mới là nghiệt cho chớ! Tâm hồn cô sật sừ sật sưỡng vì cô bị tiếng hát thôi miên. Mèn ơi, người hát hết tra tiêu rắc ớt cho tiếng hát mà còn biết ướp riềng ướp nghệ cho tiếng hát khác nào ngườI đầu bếp ở quán Mộc Tồn, quán Nai Đồng Quê bên quê nhà ướp thịt chó, Quá thể rồi! Mắt Mai Phấn lộn thinh vì say mê, sáng ngời ngợi vì thích thú, rồi đứng tròng như mắt kẻ bị chìm vào cơn đồng thiếp mịt mù trước cửa ải biên giớI dương gian và âm phủ. Chèn ơi, Tân có nghề có nghiệp hẳn hoi, Mai Phấn đâu màng. Tân nói tiếng Pháp suông sẻ hơn các trự nam nhân ở trại tạm cư nầy, cô cũng không mấy quan tâm, Tân ăn mặc đẹp cô cũng không lý tới. Nhưng mà, ôi trong cuộc đời cà chớn một cách đáng yêu nầy tại sao lại có cái trường hợp ''nhưng mà'' để cho cô đẩy lui cái hình bóng tên Daniel mắc dịch mắc toi, diều moi quạ rỉa kia dần dần ra khỏi tâm tưởng cô, bắt đầu từ tối hôm nay!

* * *

Bột gạo không có. Nếu muốn làm bánh cuốn, chị Mỹ Nga dùng bột mì và bột củ khoai tây trộn vào nhau và tráng bánh trong loại chảo Téfal. Bánh hơi dầy hơn bánh bằng bột gạo, thường hay cháy lam nham, nhưng người nội trợ Việt Nam khéo lật trở bánh chín vừa vặn, lớp bột bám trong lòng chảo vẫn giữ vẽ nuột nà óng ả như lụa bạch, trong vắt như lụa voan soi rõ cái nhưn thịt nâu đệm nấm mèo (mộc nhĩ) đen.

Người Việt Nam dù ở quê nào, Quê Bắc hay Quê Nam hay đã từng sanh trưởng trên dài đất miền Trung rợp bóng thùy dương, đa số đều gắn bó với mắm. Việt Kiều ở Pháp từ năm 1976 cho tới năm 1980 chỉ có mắm tôm và mắm nêm mà thôi. Nói là mắm nêm cho oai chứ thật ra là mắm phệt, con cá cơm dùng làm mắm cà nhuyễn cả thịt lẫn xương, mắm phệt sền sệt như hồ và có màu xám đậm như đá huyền vũ. Còn mắm tôm nhập cảng từ Thái Lan qua bị Mai Phấn chê bai :

-- Mắm tôm gì mà không nhuyễn nhừ và đen óng ả như mắm tôm gốc Bắc,

khi quậy nó với nước cốt trái chanh thì không hiện bảy sắc cầu vồng. Đây là thứ nửa mắm tôm nửa mắm ruốt có màu ruột cau khô, tức là nâu pha tím. Lại có nhiều thứ sậm màu hơn giống như màu xôi nếp than. Trong khi đó, mắm ruốc nhãn hiệu Bà Giáo Thảo bên quê nhà có màu hoa soan, tức là màu tím pha xám.

Thím Bảy Xuân Hoàng trề môi :

-- Con cà chớn nầy khó tánh lãng nhách ! Món mắm tôm nầy xào với thịt ba

chỉ và sả ớt để ăn với cơm trắng cũng đã ngon rồi. Nếu chỉ xào nó với sả ớt không thôi rồi chan lên mì Ý, gọi là mì sperghetti luộc chín đệm rau xắt ghém, và có trải sẳn tôm lột vỏ luộc, thịt phay thì cũng ngon... chết giấc đi được !

Mai Phấn vẫn phàn nàn :

--Mì Ý nhỏ sợi có thể thay thế bún, nhưng ăn không mát miệng và không

ngon hơn bún.

Xa quê hương đa số kiều bào thèm đủ thứ mắm. Nhưng ỡ các tiệm thực phẩm Á Châu chỉ bán có thứ mắm ''nửa-ruốc- nửa-tôm'', mắm nêm, mắm phệt. Hai năm sau tiệm có bán loại mắm tép làm bằng tep muỗi nhỏ li ti, được đựng trong chai đóng nút nhôm như chai đựng nước cam, chai nước chanh, chai xá xị, chai

bạc hà bên quê nhà. Mắm nầy có mùi vị đậm đà, ăn kèm với tthịt phay, tôm luộc, bún , rau xắt ghém... tuyệt cú mèo lắm lắm ! Loại có món mắm tôm chua trá hình. Đây là thứ mắm làm bằng tôm đông lạnh, trộn nước mắm, bột ngọt. Thím Bảy Xuân Hoàng than thở :

-- Mắm tôm chua ở Gò Công làm bằng tôm biển để nguyên con. Còn con

tôm của thứ mắm trá hình nầy bị trảm cụt đầu, bị thiến cụt đuôi, coi bộ không... khá rồi đa. Đã vậy mắm không trộn với đu đủ mà trộn với cà-rốt xắt sợi. Vậy mà coi được !

Mai Phương, Mai Phấn được bà nội dạy đủ món khéo. Bà cụ giỏi tài biến chế. Khi còn ở quê nhà, mỗi khi nhìn tủ lưới và các ngăn kệ chất đầy thực phẩm của ai, bà cụ biết ngay là người chủ phụ sẽ làm món gì. Còn ở trại tiếp cư, bà cụ nhìn tủ lạnh của bà nào là bà cụ đề nghị làm món nào hạp khẩu vị của chồng con đương sự. Bà cụ Ách Bào mua anchois đóng hộp về, chắt hết dầu ra rồi trộn với tỏi, ớt, bột ngọt, thính cùng riềng giã nhỏ. Để cho mắm có vị ngọt dịu, bà cụ Ách Bào còn trộn vào mắm những miếng dứa xắt lát mỏng, rồi được bỏ trong tủ lạnh cỡ 24 tiếng đồng hồ cho món ăn nầy thấm tháp mặn mòi. Thứ mắm do bà cụ phát minh nầy được cuốn bánh tráng, thịt phay, tôm luộc, dưa leo, rau thơm, rồi chấm vào nước mắt pha loãng có trộn với tỏi ớt chanh đường. Vậy là bà con có thể xúm lại ăn... mệt nghỉ ! Và họ ca tụng cụ bà Ách Bào vang rân !

Một hôm chị Mỹ Nga than thở :

-- Chồng tui lỡ mua bột mì để khuấy hồ dán giấy. Bây giờ bột trong bịch

chưa vơi một phần mười. Tui chẳng biết bột mì còn lại để dùng làm việc gì đây?

Bà Ách Bào đề nghị:

-- Khuấy bánh đúc đi thím.

Chị Mỹ Nga ré lên:

-- Tiệm Kim Long hôm qua hết bột gạo rồi thì khuấy bánh đúc sao được?

Thím Bảy Xuân Hoàng lắc đầu:

-- Phải chi bà Ách ăn trầu thì bà con mình mới có vôi. Không vôi thì bánh

đúc làm sao cứng mình, láng mặt được ?

Mai Phương nói :

-- Bánh đúc tôm khô ăn vô nghẹn cổ. Tui muốn làm món chả giò đãi thằng

ác tặc Henri cho gọn.

Bà Ách Bào ngó xéo cô cháu gái :

--Mầy mà biết cái gì ! Tao có chút ít hàn the để khuấy bánh đúc bằng bột

mì, dễ ợt như ăn cơm sườn chan nước tương. Bánh đúc nầy là bánh đúc mặn theo kiểu Bắc Kỳ, chớ không phải bánh đúc chay chấm với nước đường thắng đặc sệt

như mật ong đâu.

Mai Phấn sửng sốt :

-- Cùi dừa đâu ? Đậu phụng đâu ? Tương Cự Đà đâu mà nội làm bánh đúc

theo kiểu Bắc Kỳ ? Không khéo bánh đúc do nội chế biến trở thành bánh đúc Bắc Cục... thì thực khách chỉ có nước ngậm mà nghe, ra hè mà mửa.

* * *

Sáng hôm sau, bà cụ Ách Bào ngâm tôm khô cho mềm rồi xào chung với thịt nạc trộn củ hành, nấm mèo, tất cả được xay nhuyễn. Khi khuấy bột mì có rắc chút hàn the cho tới khi bột gần chín, bà bỏ tôm khô thịt nạc xào chung vào soong bột, trộn đều, rồi đổ lên chiếc mâm nhôm có thoa dầu. Bánh đúc nguội dần và rắn mình láng mặt lại. Giá trụng chín điểm lất phất lá quế xắt nhuyễn lót dưới đày dĩa trước khi bày bánh đúc lên trên. Rồi thì nước mắm chua ngọt nêm thêm tỏi ớt giã nhỏ chan đều lên từng dĩa bánh. Bà con từng lầu 3 trong đó có Tân xúm lại đớp hít một cách ngon lành, ngoạn mục. Mai Phấn đắc chí, trầm trồ :

-- Bà nội tui khéo nhứt thiên hạ. Rác rến mà gặp bà cụ là trở thành khô lân

chả phụng ngay.

Bà Ách Bào nguýt :

-- Ăn thêm đi con quỉ cái, đừng có nói tầm phào. Bà con đây ai cũng lớn tuổi

hơn mầy ; vậy mà mầy đem ba cái rác rến để ví von với món ăn đãi mọi người trưởng thượng hay sao ?

Tân âu yếm nhìn Mai Phấn :

-- Cô Phấn sỡ dĩ cũng khéo léo nhờ thọ hưởng tài của bà cụ Ách. Tôi không

sao quên được món mắm và rau chay và món mắm anchois chưng hột gà của hai chị em cô.

Mai Phương hớn hở :

-- Chèn ơi, chị em tui làm món mắm anchois chưng hột gà và làm món mắm

và rau chay thì tụi Tây tà hâm mộ hết mình, mừng hết lớn đó đa bà con.

Chính Mai Phương phát minh ra món mắm anchois chưng hột gà. Ở các siêu thị trên đất Pháp có bán kem anchois được đựng trong ống tube như kem đánh răng. Cô mua chừng ba ống tube nhỏ để trộn kem anchois với thịt heo xay nhỏ, nấm mèo, kim châm, bút tàu, củ hành xắt nhuyễn và tiêu sọ để nguyên hột. Khi món chưng gần chín, cô trãi lên mặt hành lá và ớt xắt khoanh. Món nầy ăn cặp với rau húng, dưa leo. Heri Dairo khen tưới hột sen làm cái mũi Mai Phương nở lớn như trái mận hồng đào.

Mai Phấn không chịu kém chị mình nên mới làm món mắm và rau chay. Cô chiên nấm mối và tàu hủ chiên, mì căng xắt sợi, tàu hủ ky xắt nhuyễn để sẵn đó. Cô cũng không quên xào sả bằm nhuyễn, củ hành xắt lát, ớt nghiền nhỏ để làm món gia vị. Khi bắt soong nhôm đựng nuớc tương lên bếp lửa cháy riu riu, cô cho chao đỏ vào, tán cho nhuyễn để nước tương hòa lẫn với chao. Chờ cho nước tương trong soong sôi vài dạo, cô cho món xào và các món gia vị vào soong, đệm thêm cà tím xắt miếng vuông. Món mắm kho chay như vậy là xong. Bún tươi, giá sống, rau húng, ngò, tía tô, cải tần ô, rau estragon, cải xà lách; thứ nào thứ nấy cũng đều tươi mòng mọng được đơm vào tô lớn. Mời bà con xúm lại tìm chút hương vị quê hương trong dĩ vãng.

Khi thím Bảy Xuân Hoàng và chị Mỹ Nga dọn trà bánh và trái cây ra thì Tân lấy cây Tây- ban cầm ra, so dây rồi cất giọng Chế Linh hát mấy loại nhạc theo thể điẹu bolero, khi thì cát giọng Duy Khánh hát bài âm hưởng nhạc dân ca Huế. Mắt mai Phần mơ màng quá mức, say ưa quá cỡ, rồi lộn thinh một cách đáng vịnh một trăm bài thơ, đáng chụp một ngàn tấm hình theo kiểu ''người em sầu mộng'', giả lộng thành chơn...

Bà Ách Bào ân cần:

-- Trưa mai, tui làm món bánh khoai tây chiên. Cháu Tân có rảnh tới ăn

chung cho vui.

Quả thiệt là vui ! Bà cụ Ách Bào muốn dùng món ngon ngoại lai để câu một cách lố lăng quái gởmình. Bà cụ không muốn hai đứa cháu gái mình lấy Tây. Mai Phương đã lỡ bị thằng Phiên tặc dụ dỗ vào cái ách hơn nhơn rồi thì bà làm sao cổi tròng tháo ách đây? May là thằng Phiên tặc đó thích ăn thịt kho, biết chấm món chiên món xào vào nước mắm, lại còn biết hát bài Lý Con Sáo do cháu gái bà chỉ dẫn nữa.

Không có khoai lang để làm bánh khoai chiên, ba dùng khoai tây xắt nhỏ, cho vào bột mì trộn trứng gà. Bà cụ nạm hai con tôm vào miếng khoai tẩm bột và bỏ vào chảo dầu đang sôi và canh chừng cho miếng bánh chín vàng, không một vệt cháy rồi mới vớt ra, sắp vào dĩa. Dưa leo, cải xà lách, rau húng, rau tía tô, rau quế, ngò... đã sắp lên mâm nhôm rồi. Nước mắm giấm ớt đệm dưa kiệu cũng đã pha sẵn rồi. Xúm lại, bớ bà con, bớ hai con nha đầu! Mời cháu Tân cầm đũa!

Để trả nợ những bữa ăn, Tân tặng cho bà cụ Ách Bào hộp trà Ô Long, bộ ấm chén bằng đất loại thổ chu, tặng cho Mai Phương và Mai Phấn mỗi cô một chiếc khăn ''phu-la'' hiệu Nina Ricci. Sau bữa ăn, mục tân nhạc không thể thiếu. Thím Bảy Xuân Hoàng, chị Mỹ Nga và hai cô Mai hát những bài tâm tình em gái hậu phương băng giọng ẽo ợt để nhõng nhẽo với cuộc đời một cách xả láng! Cỏn chú Bảy Xuân Hoàng, anh Lê Công Đức và Tân hát những bài nói lên tâm tình anh trai tiền tuyến. Dù chú Bảy vửa hát vừa tét giọng lại cái, nửa trống nửa mái để làm trò huê dạng, dù anh Đức... Cống có ụa mửa, khạc nhổ để diễn tả tâm tình đau khổ, chán chê, ê ẩm chiến tranh, nhưng Mai Phấn chỉ liếc xéo họ, môi trề ra cả thước. Quá thể rồi! Hai tên đờn ông đờn ang nầy trong lúc rảnh rang phè cánh nhạn bắt chước một cách vụng về quái gở anh chàng Tân Cơm Nguội tài hoa kia chế biến cách hát điệu đà huê dạng! Mèn ơi! Chỉ có Tân hát mới là điệu nghệ, mới ru hồn tui vào giấc mộng tình say sưa ngây ngất. Mà ủa lạ! Lúc chàng cất giọng ấm hiểm như khói nhang trầm hương, mặt chàng nồng ấm kỳ lạ, cái miệng chàng vo tròn trông có duyên đáo để, thấy muốn hun, muốn cắn một cái cho thỏa lòng ái mộ dấu yêu cũa con Mai Phấn đa tình đa cảm bảo đảm không sai nầy!

Đêm hôm đó, dù không uống trà Xuân Long Tỉnh, một loại trà được người không sành uống trà ban cho cái hổn danh là trà... Thái Đức, nhưng Mai Phấn vẫn ... ... thức đái cho tới 3 giờ sáng. Cô mở cửa phòng, vào căn bếp chung để tìm coca giải khát. Quỉ ơi, ông Tà ông Địa ơi, căn bếp vào giờ giấc nầy vẫn còn sáng quắc ánh đèn. Tân đang ngồi độc ẩm bia hộp. Hai người nhìn nhau, nước mắt nước mũi chàm ngoàm. Tân lao tới Mai Phấn, ôm cô siết chặt. Cô tựa đầu lên đôi vai vạm vỡ của chàng khóc nhểu nhảo.

* * *

Kiều bào tạm cư tại Foyer Sonacotra Michelet vào năm 1977 lần lượt dọn ra nhà riêng. Tân cưới Mai Phấn trước khi 3 bà cháu của bà cụ Ách Bào rời khỏi trại tạm cư. Chàng mua trả góp cái biệt thự ở đường Avenue de Lombard thuộc vùng Chartreux, cách trung tâm thành phố 2 cây số. Chàng mời bà nội vợ về ở chung với vợ chồng chàng. Không hẹn mà gia đình chú Bày Xuân Hoàng, gia đình anh Lê Công Đức cũng dọn về khu Chartreux. Chú Bảy Xuân Hoàng thuê một căn appartment gồm 4 phòng ở đường Jean Berthelin, gần siêu thị Prisunic. Anh Lê Công Đức thuê căn appartment ở đường Avenue Edouard Herriot, cũng gần siêu thị ấy.

Khi Mai Phương thành hôn với Henri Dairo thì xúi chồng mua lại một căn tiệm bán sách báo và thuốc lá gần Trung tâm Bịnh Viện Hauts Clos. Tiệm nầy có mở thêm quán cà-phê khít vách, có trổ cửa ăn thông. Có vậy, Mai Phương mới có thể cùng chồng cuốc bộ đến thăm bà nội hằng ngày, để ăn những món quốc túy quốc hồn do bà cụ nấu nướng.

Mai Phấn tuy được chồng yêu quý, tuy được mặn mòi trong thú ái ân. nhưng nàng vẫn không quên mình đại bại trong việc rù quến Tây tà để thi đua với chị mình. Cô trề môi nguýt háy mỗi khi Mai Phương đía nhức óc ê đầu về ông

chồng dị chủng của chị ta:

-- Ai ai cũng khen thằng Henri Dairo của tui đẹp trai giống kép xi-nê-ma

Robert Mitchum trong các phim ''găng-tơ''. Bà con coi, thân thể cao lớn dình dàng của nó có giống thân thể tên kép oai hùng, ngắm hoài càng...thích ngắm !

Mai Phấn lạnh mày cứng mặt:

-- Robert Mitchum và Henri Dairo đều có cặp mắt mở lớn giống cặp ốc

bươu, khi nhắm mắt nửa vời giống cặp mắt kẻ say thuốc phiện. Đã vậy, cái cằm của cả hai có lỗ sâu có thể chứa cả một muổng xì dầu. Đẹp đẽ gì đâu mà chị khoe? Đó là tui chưa kể cái mặt bùng thụng bùng thịu của họ. Ai cũng cho rằng ông xã tui giống Lý Tiểu Long. Thân thể ảnh rắn chắc, bụng ảnh thon đẹp, lúc ảnh chưa cưới tui thì nó chia ra làm sáu múi, thiệt là cái bụng gợi nên ý nghĩa đất miền Nam thuở xưa phân chia theo kiểu Nam Kỳ Lục Tình đó đa bà con. Gần đây, ảnh đi tập thể dục thẩm mỹ ở trong khu Squash Open, nên bụng lại chia ra làm 8 múi ; đó là cái bụng Bát Quốc Liên Quân đó đa hải ngoại chư quân. Chèn ơi, càng ngày tui càng thấy đấng trượng phu của tui càng giống Lý Tiểu Long, càng ngó càng... thêm chiêm ngưỡng, nên sung sướng ngó hoài, sợ ai mà không hoài hoài ca tụng, hử trời ? Còn ông anh rể tui tuy cường tráng, nhưng lại có cái bụng lùm lùm một khối. Đó là cái bụng... thống nhứt. Đất nước thống nhứt, dân tộc thống nhứt thì tốt. Còn cái bụng thống nhứt thì coi bộ kém thẩm mỹ quá xá quà xa!

Hai chị em gườm gườm nhìn nhau bằng cặp mắt ngút lửa ; cả hai thiếu điều ăn tươi nuốt sống với nhau. Bỗng ngoài ngưỡng cửa có tiếng ồn ào. Henri Dairo và Tân đi nhậu về, tuy chưa say túy lúy, nhưng họ hát inh ỏi. Thím Bảy Xuân Hoàng la lớn :

-- Hai chị em bây coi kìa, hai anh em cột chèo tụi nó thân thiện nhau theo kiểu Pháp Việt đề huề. Bây còn hầm hừ với nhau thì kỳ cục quá ! Mau mau vào bếp hâm lại các món ăn rồi dọn tiệc mau lên !

Chị Mỷ Nga mắng hai chị em :

-- Hai chị em bây kình địch với nhau những chuyện lãng xẹt, những duyên

cớ lãng nhách ! Chồng bây bấy lâu nay khó chịu lắm đó. Họ than thở với chú Bảy và anh Đức của tao hoài.

Hai chị em lủi xuống bếp. Hai cái nhìn giao nhau. Rồi cả hai bật cười chảy nước mắt. Mai Phấn vì cười ngã ngớn nên mất thăng bằng suýt té ngửa. Mai Phương xông lại đỡ em, rồi mắng :

-- Con nầy đang có thai mà không biết giữ gìn gì ráo ! Rủi mầy té nhủi, cái

thai tróc ra thì dượng Tân sắp nhỏ sẽ đau khổ đến bực nào !

Cổ Nguyệt Đường, tiết Sương Giáng, năm Mậu Tý 2008