TIẾNG KHÓC TRONG L̉NG

Phùng Nhân

 

Kể từ ngày Tư Cầu làm công nhân cho tịm tạp hóa Quê Hương, ở vùng Marrickville thuộc tiểu bang NSW của xứ Úc Châu nầy. Anh mới cảm thấy hết những điều khắc khoải đang ầm ĩ ngún cháy trong ḷng của một kẻ tha hương, mà trước kia anh không biết. Khi buổi sáng hôm nay anh đă nh́n tận mặt cá chốt, cá kèo và mấy con ba khía ở nơi đây. Mà kể từ khi đất nước Việt Nam mở cửa đến giờ, nên mấy thứ nầy được người ta cho đi xuất khẩu. Mỗi lần nh́n thấy như thế, anh mới cảm thấy t́nh đất, t́nh người lại nung nấu tâm can của anh trong những đêm trường thêm mănh liệt.

Trong lúc ngồi nghĩ ngợi, anh lại liên tưởng đến trận mưa đầu mùa, đêm đến cả một cánh đồng Cả Muồng xă Lộc Thuận, huyện B́nh Đại tỉnh Bến Tre sáng rực ánh đèn như đang mở hội hoa đăng. Bởi trên cánh đồng ngập nước mưa đầu mùa, đă có mấy chục cái đèn khí đá người ta đang đi soi cá chốt, ếch, nhái, lươn. Bởi cá chốt hằng năm, khi mưa đầu mùa nước nổi. Là tụi nó lóc theo mấy con xẽo, rồi lên ruộng đẻ. Nhưng phải là đồng nước lợ. V́ vậy cá chốt thường ở vào mùa nầy th́ mập lắm, và mỡ th́ làm ngọt ngào cả một vùng đất Hậu Giang, lan dần đến từng nồi cơm gạo Nàng Hương, Phụng Lùn, Nàng Thước. Khiến cho người dân quê mỗi lần cắn vào cái bụng của con cá chốt, dường thể đang cắn vào cục đất nồng nồng mùi mồ hôi dầu dăi của chính ḿnh.

C̣n bây giờ ở đây, cũng chính con cá chốt đó, nhưng chúng đang nằm trong bọc nylon đông lạnh. Được gởi tới bằng những con tàu viễn dương xuyên qua nhiều cửa khẩu, mỗi cửa khẩu đă lột bớt đi một phần đặc sản mất rồi. Cho nên nó nằm đó với thân thể cứng đơ, chớ không c̣n gợi lên một thứ cá thật ngon ở vùng nước lợ.

Hôm tuần trước, khi Tư Cầu cầm từng bịt cá kèo chất vào trong ngăn tủ đông lạnh, làm cho anh thẫn thờ đến độ ră rời. Bởi v́ ngày xưa anh là con nhà ṇi đóng đáy, mỗi lần cầm caí đục đáy phăng lên, những con cá kèo nằm cuộn tṛn ph́nh lên một khúc lưới. Nhờ vậy mà cả gia đ́nh anh, cũng như dân chúng trong làng nhờ đó kiếm được miếng ăn. C̣n bây giờ ở nơi đây, anh là một kẻ làm công, hằng ngày cứ đi rảo trên các dăy kệ. Thấy thứ nào hết th́ đi vô kho bưng ra châm vào, nếu chậm trễ th́ có thể bị la rầy hay cho nghĩ việc. Nhưng bữa nay trong ḷng anh lại xao xuyến một cách bất thường, khi chuyến tàu nhập cảng kỳ nầy chỉ toàn là cá chốt, cá kèo, cá rô, cá lóc, cá trê làm cho anh gợi nhớ đến quê hương, đó là làng Lộc Thuận, huyện B́nh Đại, tỉnh Bến Tre mà ngày xưa cua cá nhiều không kể xiết.

Anh cầm bịt cá kèo trên tay, như cầm lại kỷ niệm của một thời thương khó. Quê hương của anh đó, một huyện lỵ nghèo nàn bao quanh bởi sóng biển nước mặn quanh năm, cho nên con người phải biết quư giọt nước ngọt như giọt máu của chính ḿnh. Bởi giọt nước được chắc ra từ ḷng đất, ở làng quê Tư Cầu vô cùng vất vả, cho nên khi uống vào ḷng rồi th́ không thể nào quên.

Nhưng cũng chính ḍng nước lợ đó, sẽ cho quê anh một nguồn đặc sản hết sức đặc thù. Tư Cầu mơ hồ thấy lại h́nh ảnh của cha má ḿnh bất ngờ trồi lên giữa đám bần dày đặc, trên tay cầm một ổ ong Ruồi, vừa đi vừa phủi những con ong nó cố bám theo. Đất nào có cá kèo, cá chốt, ba khía là đất đó có lắm oan nghiên và sầu đạo. Bởi ở những nơi đó, là một vùng đất c̣n qua thấm u. Thậm chí c̣n truyền thuyết về g̣ ông Hổ, ông Mây, Ông Voi, hay g̣ Trâu mà quân trộm đạo ngày xưa bắt trộm được đem về cầm nhốt. Vùng đất đó thường khi phải hừng hực mùi phèn, để tôi luyện con người thuần lên cá tính, và cũng dám sống dám chết trên phần đất của ḿnh, nếu có kẻ khác từ đâu tới đây cướp giựt!

Nhân lúc rỗi rảnh, Tư Cầu cầm bịt cá kèo trong tay. Anh tính thầm trong bụng. Nếu là tháng giêng, sau mùa gặt trống, đồng khô, đất lỗ chưn trâu vừa nẻ lại, rau đắng đất sẽ mọc lên non nhiều vô số kể. Lúc đó chỉ cần đi nhổ một lát, th́ cũng đầy một rổ quảo chớ chẳng chơi. Sau đó đi ra sau hè giở cái khạp ra, xúc chừng nửa rổ cá kèo bắt đi cắt đầu đánh vảy. Phân nửa kho hơi mặn một chút, c̣n phân nửa nấu canh rau đắng đất. Chỉ cần ăn một lần thôi, rồi cũng đủ, sẽ yêu đất vô cùng. Nhứt định sau nầy dù có sống ở đâu, cũng vẫn nhớ về nơi chôn nhao cắt rún. V́ đó là t́nh đất rất thiêng liêng, sẽ ràng buộc con người cho tới hơi thở cuối cùng trước khi nhắm mắt.

Nhưng sáng hôm nay Tư Cầu lại gặp một niềm đau thầm kín khác, đó là mắm ba khía. Mà hiện nay nhà nước Việt Nam, đang mở cửa cho xuất cảng ồ ạt sang đây. Trong những giây phút bàng hoàng bất chợt đó, làm cho anh nhớ lại những năm đói khổ nghèo nàn. Cha má anh phải sống cầm hơi nhờ con ba khía, v́ nhờ nó mà công việc khai hoang vỡ đất để sau nầy mới có hạt cơm.

Ở quê anh hầu ai cũng biết làm mắm ba khía, bởi lẽ mắm ba khía làm rất dễ, mà ăn th́ rất bắt cơm. Tới bữa ăn người ta chỉ cần đi lại khạp mắm giở cây gày ra, lấy vô chừng vài con rồi tách mu ra, ăn kẹp với khế chua và ớt sống. Nếu có vài cọng rau thơm th́ càng tốt, không có th́ cũng chẳng sao. Cũng có nhiều người bịnh vừa mới khỏi, chưa bén được cơm. Chỉ cho họ mút chừng vài ngoe, th́ vài giờ sau họ sẽ thèm cơm như đàn bà đẻ c̣n nằm trong cửû. Có lẽ nhờ hương vị đặc biệt của con ba khía như vậy, nên nó rất nhiều truyền thuyết ly kỳ.

Chẳng hạn như vào những đêm trăng rầm, ba khía hội lại ở trong mấy xẽo sâu. Rồi ḅ lên cây mắm hoặc cây bần để làm lễ hội. Họ tộc ba khía thường tụ hợp lại thành đàn, chúng vừa nhảy múa vui chơi, vừa t́nh tự. V́ vậy người đi bắt ba khía, chỉ cần bơi xuồng lủi vào rọi đèn mà bắt, hoạc run mạnh cho tụi nó rớt xuống xuồng. Sau đó người ta đem rửa sạch, rồi đem đổ vào trong khạp, rắc muối hột lên gày chừng mười hai bữa th́ ăn. Nhưng nếu biết mắm ba khía ngon hay dở, hoặc chín tới hay chưa. Người ta trước khi mua, họ thường bẻ một cái ngoe chèo. Hễ thấy thịt trong bóng sút ra, th́ họ biết chắc rằng khạp mắm nầy ngon phải biết. C̣n không th́ họ tiếp tục gày thêm vài ngày nữa...

Tư Cầu cầm từng bọc ba khía xếp vào trong ngăn lạnh, thỉ thoảng anh cũng làm tài khôn lựa giùm cho bà con nào mà lớ ngớ chưa ăn rành mắm ba khía. Rồi chỉ bảo cho họ biết thêm, là chỉ cần bẻ một cái ngoe chèo, hễ thấy thịt của nó sút ra th́ là con mắm đă vừa chín tới, cứ việc mua về bẻ ra trộn với chanh ớt tỏi đường. Nếu có được vài trái khế chua xắt bỏ vô thêm, khi nào ăn trộn thêm lá quế, rao răm th́ ăn ngon hết xẩy. Những câu nói như vậy cứ tiếp tục đẩy đưa mỗi ngày, làm cho công chuyện làm hằng ngày của anh cũng bớt đi phần nặng nhọc.

Mua mắm ba khía nếu là dân quê ở miệt huyện B́nh Đại, tỉnh Bến Tre. Th́ người ta không đời nào lựa con lớn, mà việc đầu tiên họ cầm con ba khía lên xem coi nó có nhẹ thịt và chín tới chưa. Sau đó bẻ một cái chèo ngoe ở ngoài, thi thấy thịt sút ra nổi màu nâu bóng, th́ mùi vị của con ba khía đă đến hồi nhắc nhở trái khế chua. Cứ mỗi lần có dịp lựa mua cho khách hàng như vậy, là anh có cảm tưởng như ḿnh đang cầm lại trái bần, trái mắm trong thuở xa xưa. Cái thuở mà anh tưởng rằng không có một loại vũ khí nào có thể đánh bật anh ra khỏi nơi chôn nhao cắt rún.

Dù ngày đó bom đạn Mỹ có dội xuống trên đầu, lựu đạn của Trung Cộng và Tiệp Khắc lúc nào cũng ŕnh rập trong lùm cây bụi cỏ hết sức dă man. Nhưng anh cũng chưa bao giờ có ư nghĩ bỏ xứ đi đâu, anh ở lại cũng không mong trở thành anh hùng bám trụ. Anh ở lại như con ba khía với sự sống không thể tách rời ra khỏi rể mắm rể bần. Như người nông dân không thể tách họ ra khỏi ruộng đồng quen thuộc. Anh ở lại như ngày xưa cha ông phải đào hang mà ở, để tránh gót giày xâm lược của thực dân. Nhưng rồi anh cũng phải đành chối bỏ xóm làng trong một đêm “ Đồng Khởi”, bởi v́ anh đă nhận ra rằng đó là dấu hiệu của những người Việt Minh hồi kết trở về.

Thế là anh lại ra đi trong giữa lằn lửa đạn, thân thể anh in chiến tích trải dài trên các nẻo quê hương. Mănh đạn của Mỹ hay của Trung Cộng th́ cũng vậy thôi, một khi măng da non đă khép kín lại rồi th́ chỉ c̣n là một nỗi ngậm ngùi cho dân tộc. Nhưng vết thương ở nơi chân phải anh đă xuất huyết trong mấy năm ṛng, để đợi tới ngày ba mươi tháng tư năm một ngàn chín trăm bảy mươi lăm, th́ anh mới biết rằng cả dân tộc đang bị nhốt vào trong một xă hội độc ác không lối thoát. Đói quá, rồi anh cũng phải t́m cách để trốn đi...

Nhưng đi đâu, bốn bề là sóng sử. Sau 21 ngày lên đênh trên biển cả, nhờ trời thương anh cũng được chiếc tàu buôn cứu vớt đem gởi vào trại tỵ nạn bên nước Đại Hàn. Những ngày ở đó, anh mới thấm thía nhận ra rằng ḿnh đă mất quê hương.

Thế rồi anh được định cư cũng như bao nhiêu người khác. V́ thế giới không thể nào ngoảnh mặt làm ngơ, với bao nhiêu thuyền nhân đang vật vờ trên hoang đảo. Rồi anh cũng được nước Úc Đại Lợi nhận định cư, ngày anh mới đến đây có nhiều đêm nước mắt âm thầm rơi trên gối. Anh mường tượng ra đất nước quê hương, tuy nghèo khó nhưng anh không thể tách rời. Để rồi hôm nay, anh lại cầm bịt ba khía, cá kèo, cá chốt, cá rô trên tay như là một người bạn thân lâu ngày gặp lại, nên anh cảm thấy bâng khuâng mà không thể giải bài.

Con người lưu vong để thành người tỵ nạn. Con ba khía cũng đi theo. Vậy th́ c̣n cái ǵ ở lại trên đất nước bây giờ. Bao nhiêu ư nghĩ vẫn vơ đó, làm cho Tư Cầu nghe nhớ thương ngôi làng Lộc Thuận không sao tả xiết. Ở đó, ngày xưa anh đă từng đi vớt cá lia thia, anh đă từng thả trâu chém lộn. Để rồi bây giờ anh lại sống ở đây, tuy đời sống vật chất đủ đầy, nhưng anh lại nghe thương nhớ một cái ǵ xa xưa trong tiềm thức.

Bóng chiều đă ngả về tây, những tia nắng yếu ớt của một ngày tàn bắt đầu nóng bỏng. Anh lo đi đẩy mấy chục bao gạo Thái Lan chất vào trong kho để ngày mai c̣n bán nữa. Trong phút giây chạnh ḷng đó, anh lại nhớ ở quê nhà giờ nầy không biết có cơm ăn không. V́ lúc anh đi vượt biển, th́ cả lang anh đều đói nghèo xơ xác. Người th́ trôi giạt vô tới tận Cà Mau, người th́ đi lên Đồng Tháp. Chỉ mong có người mướn làm; rồi cho ăn ngày hai bữa cơm là măn nguyện lắm rồi.

Gạo Thái Lan vừa thơm, vừa dẻo. Nhưng dân tộc Thái Lan, nhứt là mấy người ngư phủ. Họ đă có sẵn máu hải tặc trong người, nên phần đông họ thấy ghe người Việt Nam vượt biển như con cọp thấy mồi. Cho nên họ cướp giựt xong, là họ chạy tàu lớn đụng ghe tỵ nạn ch́m để phi tang dấu vết.

Nhưng rồi người thuyền nhân Việt Nam, đă vượt qua được bao nhiêu khổ nạn. Họ đă nhanh chóng hội nhập vào đất nước thứ ba. Rồi họ cũng đi du lịch đến Thái Lan để hưởng thụ chơi bời, mấy khi đó th́ người phụ nữ Thái Lan chắc cũng nhận được niềm tủi hổ. C̣n những tên hải tặc ngày xưa, chắc cũng ngỡ ngàng khi thấy có rất nhiều người Việt Nam bây giờ giàu có. Họ móc Travel cheque ra xài như một chủ nhân ông, có làm cho họ nhớ lại ngày xưa, những người Việt Nam nầy đă từng bị họ dí ghe chạy trốn trên con đường vượt biển.

Thế là cuộc đời nào cũng có hai bề, bề trái và bề mặt. Bề nào cũng chứa đựng cả một niềm u uẩn mà không ai có thể giải bày. Nhưng với riêng thuyền nhân Việt Nam, bề nào cũng đầy nước mắt. V́ ở trong đó có quá thương tâm, mà thuyền nhân Việt Nam không thể rửa sạch đời ḿnh, để trở thành một người du khách nhàn hạ như bao nhiêu người khác, khi cầm tấm vé máy bai đi du lịch trong tay.

Tư Cầu nh́n đồng hương, rồi lại nh́n ḿnh. Màu da vàng bắt đầu phân hóa trên phần đất tạm dung, đời sống bắt đầu biến thể, như con rắn cứ tiếp tục lột xác để được hóa thân. Mọi hệ lụy đang chi phối hằng giờ, làm sao có thể giữ lại những nét đôn hậu của chị Bé anh Tèo, cô Mận chú Bưởi ngày trước. Mới đó mà đă phôi pha, lâu ngày th́ hết sạch.

Ngày ngày cũng có thể người ta ôm vô-lăng cán lên dĩ văng của ḿnh, dĩ văng của ngày xưa, của những chiếc xe ḅ, xe trâu, xe thổ mộ, xe xích lô, xe đạp. Dĩ văng của những chiếc lưng trần, ôm cứng ruộng đồng dầu dăi để kiếm hạt cơm. Tư Cầu bỗng nghe trong dĩ văng vọng lại tiếng vơng buồn buồn, tiếng hát ru con ngọt ngào đưa êm trong gió, khi ngoài đường yên vắng ngớt tiếng xe qua.

Bất giác, anh trật tay làm rớt chai nước mắm. Mùi nước mắm sực lên một sự nồng nàn, như ngấm vào huyết quản từ lúc mới sanh. Anh đứng sững nh́n một hồi rồi lo đi quét dọn, v́ sợ bà chủ thấy được sẽ bị cằn nhằn. Chớ c̣n không th́ anh cứ để nó bốc hơi, để cho anh hửi cho nó đă. Bởi v́ anh đă nhớ nó từ lúc bước xuống ghe, cho tới khi được tàu buôn vớt lên đem bỏ vào trại tỵ nạn bên nước Đại Hàn. Cho nên bây giờ đối với anh, mùi nước mắm, nó là mùi máu, mùi thịt trong cơ thể không thể nào thiếu được.

Trời chiều, những cơn gió khô bắt đầu xoáy mạnh, mang giá lạnh đến bất ngờ, nhưng giọt mồ hôi Tư Cầu vẫn nhỏ xuống thái dương. Đó là những giọt mồ hôi sức lực của con người lam lủ đă chảy ra, anh đưa tay lên quẹt. Tiệm tạp hóa Á Châu ở bất cứ nơi đâu, cũng đều giống nhau một điểm, đó là gạo, muối mắm, tương chao, trái cây nằm lẫn lộn.

Ngày mới vô làm, Tư Cầu cứ đinh ninh rằng với sức lực của anh, th́ bao nhiêu công việc lặt vặt như vầy th́ có thấm vào đâu, đến chừng nhào vô làm rồi mới biết. Tiền đến đâu, mồ hôi chảy tới đó. Cho nên trong mấy ngày đầu, tối đến anh phải uống thuốc giảm đau nhức mới mong ngủ được. Tiền của mấy nước tư bản, bản vị của nó là đô la, muốn bỏ túi cũng không phỉ là chuyện dễ, ngoại trừ tiền của Bộ Anh Sinh, họ cấp cho trong lúc đang thất nghiệp mà thôi...

Sau một hồi chất gạo, nước mắm, tương chao vào kho cho ngăn nắp. Tư Cầu nh́n đồng hồ đă thấy hết giờ, anh lo đi quét dọn hành lang, v́ đó là những công việc của người làm công không thể nào xao lảng. Bỗng đâu có một bà sồn sồn, đi vào hỏi giọng nhà quê:

- Chú có rảnh hôn? Lựa dùm tôi một chục con ba khía có đầu coi. Nghe người ta đồn, nói anh lựa ba khía tài lắm hả...

  Tư Cầu mỉm cười, đáp lại:

- Cái chuyện ǵ khác th́ tui hỏng dám. Chớ c̣n lựa mắm ba khía là nghề của tôi. V́ hồi nhỏ má tui đẻ ra ở dưới ghe mắm đó mà...

Bà kia đứng chàng ràng kế bên, nhưng có lẽ cái tánh hơi tham, nên bà ta cứ biểu Tư Cầu bốc con nầy, rồi bỏ con kia. Nên Tư Cầu nói lại:

-Đă mượn người ta lựa, mà c̣n bày đặt tài khôn. Con mắm nó hơn nhau là miếng thịt ngon, chớ không phải là lớn xác. Như con ba khía bà đang chỉ đó, thịt của nó chưa chín tới đâu, bà bắt về ăn mặn như muối lồi. Tới chừng đó, bà chị lại chê tui không biết lựa...

Hai người đối đáp một hồi, th́ một chục mắm ba khía đă được đem cân. Bà kia vui vẻ nói cười một hồi, rồi cũng ra về với cơi ḷng vui rộn ră. C̣n lại một ḿnh, Shop gần tới giờ đóng cửa. Ông chủ Shop đang ngồi nơi két tiền uể oải như một thói quen, c̣n bà chủ lo đi coi lại trong ngoài. Bởi ông bà chủ Việt Nam nào cũng có một thói quen là nhăn nhó. Họ chỉ vui vẻ là khi nào ngồi đếm lại xắp tiền, chớ c̣n mỗi lúc ngồi lại trả tiền công, hay đóng thuế cho chánh phủ th́ trên gương mặt của họ dường như đang bố thí cho ai...

Trong lúc dọn dẹp, Tư Cầu mới nhớ lại là ở nhà tủ lạnh đă trống trơn, nên anh bèn lựa thêm một chục ba khía, rồi đem đi cân trả tiền theo giá cả. Về tới nhà Tư Cầu hết sức bực ḿnh, khi thấy thằng An ngồi tỉnh bơ coi cải lương Mỹ. Chắc có lẽ đang tới hồi cụp lạt, nên thần trí nó để đâu, nó không hay biết Tư Cầu đă mở cửa vô nhà. Tới chừng nghe tiếng động, nó vội bấm nút tắt máy như người ăn vụng. Tư Cầu trợn mắt, ném tia giận về phía thằng An. Anh đă cảm thấy thằng An đă sớm hóa thân thành một tên điếm đứng đường, bởi mới có bao nhiêu tuổi đó mà đă mướn phim Sex đem về nhà coi như người lớn.

Tư Cầu cảm thấy anh bất lực trước một vấn đề xă hội, mà lẽ ra giữa học đường và gia đ́nh phải có một trách nhiệm với nhau. Đằng nầy ở trường học, thầy cô cứ khuyến khích coi đứa học sinh nào, nếu có bị cha mạ rầy la hay đánh đập, th́ cứ việc nói với họ để cho ho tố cáo với cảnh sát để đưa ra ṭa. Chớ họ có biết đâu, đó chỉ là những lằn roi vọt của sự thương yêu. Tư Cầu uể oải bưng mấy con cá hanh ra sau nhà ngồi làm, mà trong ḷng nghe đau đớn. Trong phút giây vô h́nh đó, làm cho anh nhớ lại khi anh gặp thằng An trong trại tỵ nạn ở Đại Hàn. Anh nhận nó làm một đứa cháu nuôi, anh thương nó thật ḷng mới đem ḷng đùm bộc.

Anh bước vô nhà, nh́n thằng An nói xẵng:

- An. Mầy có biết ngày xưa mẹ của thầy Mạnh Tử dời nhà bao nhiêu lần không? Đến lần thứ ba gặp được một người thầy giáo, mẹ thầy Mạnh Tử mới vững bụng, mới định cư nuôi con ăn học. C̣n tao, tuy không phải là một người thầy giáo, nhưng cả đời tao chưa biết gian tham. C̣n mầy, mới nứt mắt ra mà đă biết nói láo, biết mướn phim Sex về coi, rồi nay mai mầy cũng sẽ biết tới đàn điếm rượu chè...

Thằng An nghe ḷng ḿnh trăn trở, vội nói:

- Chú ơi. Cái nầy là của mấy đứa học chung với con. Tụi nó đem lại đây để mượn máy ḿnh coi, rồi sẵn đó con giữ lại coi luôn. Chớ thiệt t́nh con không có mướn mà...

Tư Cầu lắt đầu ngao ngán. Anh nghĩ đây là những h́nh thức đồi trụy quật ngă con người. Với lứa tuổi của thằng An, làm sao phân biệt được t́nh dục bạo hành, với t́nh dục của con người trong lúc yêu đương, nó có thể nhầm lẫn và phạm tội. Bằng mọi giá, anh phải dạy dỗ nó. Anh nói:

-Tao cũng không phải là thần thánh ǵ, một khi đă sống trong cái xă hội nầy. Nhưng tao nghĩ, thà là người lớn. Họ có thể hưởng thụ theo nhu cầu của con người, hoặc bị cảm xúc theo những cuộc vui. C̣n mầy là học sinh, là cái tuổi của học hành, của sách đèn giấy mực. Tại sao mầy nhiễm mấy cái thứ đó. Tao mong mầy ư thức được điều đó, c̣n không th́ tương lai mầy sẽ ra sao. Mầy nên biết trong cuộc vượt biên đến đây, tao với mầy đă đổi bằng sinh mạng!

Thằng An biết Tư Cầu đang giận, nên lẳng lặng dọn cơm. Mặc dầu giữa nó và Tư cầu không phải là ruột thịt. Nhưng ông Tư Cầu đă thương yêu nó, và nuôi dưỡng nó trong những ngày tháng mịt mùng. Nếu không gặp được ông, th́ đới sống của nó sẽ ra sao. Không chừng bây giờ c̣n ở bên trại tỵ nạn Đại Hàn, bởi đâu có ai cho ghép Form chung. V́ nó thuộc diện mồ côi trên đảo...

 Khi ngồi vào bàn ăn. Tư Cầu lựa một con cá kèo mập nhứt, anh dẻ làm hai. Rồi gắp bỏ vào chén cơm thằng An, đoạn nói:

- Ăn đi. Cái mùi mật nhẫn nhẫn, sẽ làm cho mầy có cảm giác lạ lùng mà chỉ có con cá kèo mới có được mà thôi. Cũng như mùi nước mắm, thiếu nó người Việt ḿnh sẽ cảm thấy nhớ vô cùng, cảm thấy mọi nỗi cô đơn cùng cực. V́ nó là h́nh ảnh đất nước tổ tiên, người Việt Nam nào mà quên mùi nước mắm lâu dần, cũng có thể quên đi tổ quốc.

Thằng An gắp miếng cá đưa vào miệng nói:

- Ngon quá hả chú ơi. Vậy bữa nào chú mua dừa khô về kho ăn một bữa đi nghen. Con thèm nó quá chừng rồi...

Tư Cầu dịu dàng nói:

- Tao đă có tính rồi. Nhưng phải lựa được trái dừa rám cái đă. Dừa rám mà kho khô, ăn kẹp với cơm nguội nó mới ngon, nếu có mắm cá linh ḿnh ăn kèm thêm nữa, th́ ăn tới phát ách cũng chưa thấy đă mầy ơi...

Thằng An nghe như đang có một trận mưa rào xối xả xuống hồn ḿnh. Nó cảm thấy trong căn nhà nầy là một tổ ấm b́nh yên nhứt, là một miếng vườn xanh tươi đang kết trái bốn mùa. Những bữa cơm như vậy, thường ấm áp như ngọn gió ṇm bất chợt thổi qua, nên nó ngước lên nói nhỏ:

- Nầy chú. Ngày may để con bầm mắm linh xúc hột vịt vô chưng, ăn với rau tía tô và dưa leo nghen...

Tư Cầu nói nhỏ:

- Thôi để tuần tới. Ngày mai tao với mầy đă có món ăn đặc sản nầy rồi, nó ngon c̣n hơn mắm sặc, mắm linh nữa mầy ơi. Tao đố mầy món ǵ, nói trúng th́ tao sẽ thưởng...

Thằng An sau một hồi suy nghĩ, lắc đầu nói bâng quơ:

- Chịu thua...

Tư Cậu bập thêm hơi thuốc, rồi dịu dàng nói:

- Mắm ba khía mầy ơi...

Thằng An à lên một tiếng ngân dài, rồi phụ họa:

- Vậy th́ số dách. Con nhớ ngày xưa má con làm mắm c̣ng, mắm ba khía, mắm tép rong, mắm sặc, mắm chua. Trong nhà quanh năm không thể nào thiếu mắm, có lẽ nhờ vậy mà mấy anh em tụi con mới không bị bịnh c̣i xương. V́ mắm đă theo chưn cha má con, anh em con ra rẩy ra đồng. Mắm theo cha con đi đốn củi tận rừng sâu, mắm theo má con cấy lúa, cắt cỏ ruộng quanh năm, con mắm với cha má con như là tri kỷ. Đôi mắt của thằng An mơ màng nhớ lại thời thơ ấu, nôn nao khi nhớ lại đă cầm trên tay một gói bánh ḅ. Mà bà mẹ nào đi chợ về cũng nhớ cho con, nên đôi mắt thằng An bất ngờ mộng đỏ. Có lẽ nó đang khóc, v́ nhớ lại tuổi thơ, mà nó đă đánh mất trên con đường vượt biển. Để rồi khi định cư ở tại đất nước nầy, nó tự mưu sinh, tự làm người lớn v́ không có cha má bên ḿnh...

Dưới ngọn đèn nê ông trong căn nhà nhỏ, hạnh phúc từ đâu bất chợt kéo về, Tư Cầu nghe đâu đây văng vẳng tiếng hót vành khuyên. Anh muốn thằng An c̣n bé bỏng, tóc tai chải gỡ gọn gàng, luôn miệng khoe rằng món ăn đặc sản quê hương, không có món ăn nào ở đâu sánh kịp, và khẻ run tay bốc những lá thơ vàng ố của cha má nó được gởi qua từ tận quê nhà. Chớ anh không muốn nó khen cái Hamburger, hay cái xúc xích. Mặc dầu lâu lâu ăn một bữa th́ cảm thấy ngon, nhưng ăn nhiều ngày quá th́ sẽ mập ph́ như người Úc. Mặc dầu đó là điều bảo thủ, nhưng đối với Tư Cầu không có cách ǵ làm khác hơn, bởi h́nh ảnh quê hương luôn hiện về trong giấc ngủ, và anh đang móng mỏi có ngày về để nằm lại với quê hương...

Tuổi trẻ như thằng An, nếu không chuẩn bị trước cho nó một tinh thần yêu nước, th́ khi thế hệ cha ông trao lại tổ quốc nó đâu có cảm nhận được sự linh thiêng. Nếu cha ông ngày trước, không hiên ngang b́nh Chiêm phạt Tống, th́ sông núi đâu được rạng ngời, non sông đâu liền một cơi.

Thằng An rửa chén xong, đứng trong bếp hỏi vọng ra:

- Chú ơi. Mắm ba khía cất ở đâu. Bỏ vô tủ lạnh nghen...

Tư Cầu trả lời:

- Mầy cứ để nó ở ngoài, rồi lấy lồng bàn úp lại cho tao. Rồi anh giải thích thêm, mắm ǵ cũng vậy, nếu đem để ở nhiệt độ lạnh, th́ thịt con mắm sẽ cứng đi, mùi thơm cũng không c̣n nữa. Nhứt là mắm ba khía, nó rất cần ánh nắng của mặt trời, có như vậy thịt của nó đỏ mới ngon. Ngày mai tao sẽ ướp tỏi, ớt chanh đường rồi trộn với rau răm đậy sẵn. Khi mầy đi học về, thấy trời c̣n nắng, bưng ra phơi giùm tao, tối tao điện thoại kêu tụi nó lại ăn chơi một bữa...

Nói xong. Tư Cầu nằm duỗi dài trên chiếc ghế sofa, điếu thuốc Winfield nhăn đỏ được anh kẹp dưới bờ môi um khói. Rồi anh lan man nghĩ ngợi đến kiếp người, an sinh và tội ác, đạo đức và bất lương, chung t́nh và phản trắc. Tất cả những thứ đó, chỉ là ảo ảnh phù du, do con người và xă hội tạo thành, chớ làm sao mà thấy được. Nhưng phàm hễ làm con người, mà không biết suy nghĩ tới những thứ đó, liệu có giữ tâm của ḿnh trong sạch được không. Hay là hết phạm tội nầy, rồi tới tội khác...

Anh nhớ cách đây không lâu, trên tờ Việt Luận có đăng tin tức và h́nh ảnh của những nấm mồ hoang trên thành phố Townswille thuộc tiểu bang Queensland Australia. Cách nay hơn 70 năm, đă có một số người Việt Nam nằm xuống trên mảnh đất cực nam bán cầu nầy, nằm xuống với cái chết của người nô lệ, khi họ bị chánh phủ Pháp bắt chở đi qua làm bia đỡ đạn ở tận Châu Phi. C̣n ngày hôm nay cũng có một lớp người tỵ nạn sẽ chết ở đây, nhưng sẽ được phủ lên một danh từ hoa mỹ, đó là người Việt Nam tỵ nạn khi Cộng Sản cai trị đất nước hiện giờ.

Cho dù có đứng dưới một danh từ nào, một h́nh thức nào, một quyền lợi nào đi nữa. Mà khi chết xương cốt không được chôn cất trên chính quê hương của ḿnh, th́ điều đó sẽ tự nói lên cả một đớn đau cho lịch sử, lịch sử dân tộc Việt Nam không thể làm thành trên đất tạm dung. Mà phải làm thành bắng máu, và nước mắt dân tộc của ḿnh...

Mấy lúc gần đây bỗng dưng anh cảm thấy sợ hăi nỗi cô đơn, một nỗi chán chường gần như tuyệt vọng. Mỗi khi có dịp đi ngang nghĩa trang Lidcome anh đều nhắm mắt, anh rất sợ rồi đây mai kia sẽ tới tuổi già. Anh sẽ chết đi, rồi con cháu hay những người thân, họ sẽ nhỏ cho vài giọt nước mắt, rồi sẽ khiên anh đến chôn xuống chỗ nầy. Sự sống và sự chết, chỉ cách nhau có một lỗ huyệt, vậy mà sự tranh giành quyền lợi cứ tiếp diễn luân hồi. Giả sử Mỹ hay Liên Sô, nếu đừng v́ quyền lợi của một nước siêu cường, để bành trướng chủ nghĩa bá quyền, hay học thuyết cộng sản đại đồng, th́ nhân dân Việt Nam đâu có bôi mặt với nhau mà chém giết trong suốt 21 năm trường ṛng ră.

Bao nhiêu ư nghĩ hỗn mang đó, bất chợt kéo về. Làm cho anh hơi bực dọc, nên anh đi lại cái bàn, rồi rót tách nước trà ra ngồi uống. Thấy vậy thằng An mới đi lại ngồi xuống kế bên nói nhỏ:

- Bữa nay không có làm bài tập, để con nhổ tóc ngứa cho chú nghen. Nói xong, rồi nó nâng cái đầu của Tư Cầu đặt nhẹ lên đùi. Nó bắt đầu rẻ tóc, lùa mười ngón tay vào để t́m kiếm những sợi tóc bạc đi trước thời gian.

Tư Cầu nằm khoan khoái trong tiếng thở, rồi nói:

- Trong đời tao chỉ khoái nhứt là lúc nằm dưới rặng trâm bầu, để nghe gió thổi hiu hiu, nghe chim hót giữa đất trời. Sau đó ngủ một giấc đă đời, rồi thức dậy dụi mắt vác cuốc đi làm tiếp. Chiều về, giở bội ẵm con gà ṇi ra tắm. Rồi dầm nghệ, tối lại phơi sương. Để chờ ngày ôm ra trường ngồi cáp. Khi đụng độ, có bao nhiêu tiền trong túi móc ra đá hết. Để rồi sau đó với bao nỗi lo âu khi thấy con gà của ḿnh, bị con gà kia nắm đá cho tơi bời hộc máu. Sau đó, nó gượng lại phản công. Nắm đ̣n độc giũ con kia mấy cái, th́ lại giành chiến thắng...

Thằng An cười thành tiếng, rồi hỏi vặn:

- Mơ ước v́ b́nh thường quá. Bộ chú không mơ ước được làm một ông thị trưởng ở đây à...

Tư Cầu quơ tay lên nói lớn:

- Không... tao chẳng bao giờ mơ ước điều đó, mà tao chỉ mơ ước có được căn nhà lát gạch. Vợ tao chăm chỉ cần cù, tối tối tao làm ngựa cho con tao cỡi, tao sẽ phi nước đại chạy cùng nhà, cho thằng nhỏ khoái chí cười vang. Khi nào mệt, tao sẽ ôm thằng nhỏ vào ḷng truyền hết t́nh thương. Tao sẽ dạy cho nó biết chiều dài của tổ quốc, và phải biết căm thù khi có kẻ xâm lấn biên cương, dám đứng lên giành lại quyền tự chủ cho dân tộc. Tao mơ nhà tối ngủ không cài then, khóa chốt. Mọi con người sẽ b́nh đẳng ngang nhau, và tôn trọng lẫn nhau không bao giờ thù hận.

Thằng An nghe man mác nỗi buồn, những sợi tóc bạc trái mùa được nó nhổ ra rồi vun lên thành nhúm. Nó nói thầm trong bụng:

- Chú ơi. Tuổi đời chưa được bao nhiêu, mà sao tóc của chú đă bạc quá nhiều. Có phải chú đang ôm mối sầu vong quốc?

Thằng An đưa móng tay cào xuống da đầu, những tế bào chết đă tróc ra, làm cho Tư Cầu nghe đă ngứa bâng quơ khó tả. Trong phút giây bần thần đó, mọi sự cơ cực của cuộc đời ḿnh dường như được gác lại sau lưng. Sau đó anh lại ch́m vào giấc ngủ, tiếng thở đều đều lại toát ra trong giấc ngủ nồng say.

Thằng An nhẹ nâng cái đầu lên đặt vào trên chiếc gối, mái tóc bạc hoa râm đang rủ xuống trong giấc ngủ muộn màng. Khiến cho gương mặt của anh càng trông giống một gă nông dân đang cày sâu cuốc bẩm, chớ không phải là một gương mặt của Việt kiều, hay gương mặt của một người đang tỵ nạn chánh trị tại đây. Bởi v́ gương mặt của anh đă hằn sâu bao nét khắc khổ của đời người, nên những năm tháng sống ở xứ người cũng không sao gột hết.

Ngồi một ḿnh trong căn nhà vắng lặng, thằng An cảm thấy buồn buồn. Bất chợt nó nh́n lên giá sách, thấy cuốn An Lộc Anh Dũng h́nh như Tư Cầu mới mượn ở thư viện đem về. Cuốn sách mà ngày hôm qua, khi đọc xong nó đă thấy anh ngồi khóc như một đứa trẻ thơ. Nhưng với nó th́ làm sao cảm nhận được, chứng tích của lịch sử đă viết trong cuốn sách nầy. Mà nó chỉ ṃ mẵm đọc ở trang b́a hai câu thơ “An Lộc địa sử ghi chiến tích - Biệt cách dù vị quốc vong thân”, rồi tự dưng nó cũng nghe một nỗi buồn thấm vào gan ruột...

Khi nó đọc đến đoạn cô giáo Pha chẳng c̣n ai thân thích sau trận mưa pháo B́nh Long, và chính cô Pha cũng bị thương ở cổ chân, trong những chiều buồn im tiếng pháo. Cô giáo Pha đ̣i các anh biệt cách khiêng ra hè, để nh́n cảnh B́nh Long đổ nát, rồi cùng các anh bàn bạc làm cách nào để hàn gắn lại khổ đau. Làm cách nào để dựng lại mái trường, để cho cô chống nạng đi lại mà dạy học. V́ đó là trách nhiệm, mà cô đă chọn từ lúc c̣n là một cô nữ sinh.

Thằng An nghe đoài đoạn cơi ḷng, nó nh́n Tư Cầu bằng cơi ḷng kiêu hănh, rồi thầm nói. Chú ơi, con sẽ noi gương chú mà biết sống cho ḿnh, cho đời và cho tổ quốc. Con hứa chẳng bao giờ làm chú thất vọng. Ngoài trời h́nh như đang trở lạnh, bởi vừa mới có ngọn gió trái mùa mới thổi ngang đây, nên làm rung cây dương sau hè bật ra tiếng kêu xào xạc.

Đêm nay chắc chú ngủ nơi pḥng khách. Rồi nó tắt đèn, bóng đêm phủ xuống. Nơi ngạch cửa có con dế mọi bắt đầu gáy vang lên rả rích giữa đêm trường. Căn nhà ch́m xuống trong cơi mong lung, khi tiếng thở của Tư Nam đều đều vang lên nơi pḥng khách. C̣n thằng An th́ đang ngồi thức để học bài, nhưng liệu rồi đây nó có vượt qua được kỳ thi trung học phổ thông. Hay là nó rớt, rồi điền Form xin tiền thất nghiệp, để đi t́m một việc làm tay chưn nào đó để mà nuôi sống qua ngày. Hay là nó thất chí, rồi lêu lổng ăn chơi. Việc đó có thể xảy ra hay không, nó c̣n tùy thuộc vào gia đ́nh và xă hội. Nếu hai bên kịp thời uốn nắn, v́ tuổi trẻ như thằng An là một mụt măng non. Muốn cho ngay thẳng, th́ phải biết uốn khi c̣n là măng mới được./-

Phùng Nhân